Wat is de Listeria bacterie?

De Listeria bacterie is een micro-organisme dat bij mensen verschillende soorten infecties kan veroorzaken. Een infectie die wordt veroorzaakt door deze bacterie wordt listeriose genoemd. De volledige wetenschappelijke naam van deze bacterie is Listeria monocytogenes.

Dit artikel gaat over het ontstaan, de gevolgen en het voorkomen van besmetting met de Listeria-bacterie.

Listeria bacterie afgebeeld met een elektronenmicroscoop
Listeria bacterie afgebeeld met een elektronenmicroscoop

De bacterie is vernoemd naar de engelse chirurg Dr Joseph Lister. Hij deed belangrijk werk op het gebied van de ontwikkeling van de steriele chirurgie. Zo ontdekte hij dat gebruik van fenol tijdens operaties het risico op infecties enorm verminderde. Tot die tijd overleden veel patiënten na een operatie aan infectieziekten.

Dr Joseph Lister (1827-1912) – naamgever van de Listeria bacterie

Hoe raak je besmet?

Besmetting met de bacterie gebeurt meestal via voedsel dat de bacterie bevat. De Listeria bacterie komt vooral voor in melk. Kazen die van rauwe melk worden gemaakt kunnen besmet zijn. Om die reden wordt aan zwangeren geadviseerd geen rauwmelkse kazen te consumeren. Kazen die van gepasteuriseerde melk zijn gemaakt bevatten geen Listeria bacteriën.


Wat kun je er van krijgen?

Besmetting met de Listeria bacterie wordt listeriose genoemd. Listeriose kan zich op verschillende manieren voordoen, zoals:

Listeria-pneumonielongontsteking door Listeria
Listeria-meningitishersenvliesontsteking door Listeria
Listeria-sepsisbloedvergiftiging door Listeria
Listeria-endocarditisontsteking in het hart door Listeria
Listeria-endometritisontsteking van het baarmoederslijmvlies door Listeria
Listeria-encefalitisontsteking van de hersenen door Listeria
Listeria-otitisoorontsteking door Listeria

Vooral zwangeren en mensen met een verminderde weerstand lopen het risico om na besmetting ziek te worden.


Besmetting voorkomen

Volledig voorkomen van besmetting met de Listeria bacterie is haast onmogelijk. Er zijn echter een aantal maatregelen die je kunt nemen om de kans op besmetting te verminderen. De bacterie gaat dood bij temperaturen boven de 75°C. Dus voedingsmiddelen die bereid worden boven deze temperatuur zijn veilig. Maar ook deze producten kunnen, na in contact gekomen te zijn met rauwe producten, toch besmet raken. Ook contact met bijvoorbeeld snijplanken waarop besmette producten hebben gelegen kan tot besmetting van andere voedingsmiddelen leiden.