Oorzaken zwarte ontlasting

Zwarte verkleuring van de ontlasting kan veel verschillende oorzaken hebben. Daaronder zijn onschuldige oorzaken, zoals het gebruik van ijzersupplementen, maar zwarte ontlasting kan ook het gevolg zijn van bloedverlies in het maagdarmkanaal. Daarom is het altijd verstandig om de arts te raadplegen bij zwarte verkleuring van de ontlasting, zeker als er ook buikklachten zijn.

zwarte ontlasting
zwarte ontlasting

Als de oorzaak een bloeding in het maagdarmkanaal is zal de ontlasting meestal niet alleen zwartgekleurd zijn maar ook plakkerig als teer. Artsen spreken in dat geval van ‘melena‘ of ‘melaena’. De zwarte verkleuring ontstaat door afbraak van de rode bloedcellen. Omdat dit proces enige tijd in beslag neemt is de bloeding meestal hoger gelegen in het maagdarmkanaal, dus bijvoorbeeld een bloeding van het maagslijmvlies of van de dunne darm. Als de bloeding in de dikke darm gelegen is zal het bloed onvoldoende tijd hebben om zwart te kleuren en zal dus meestal gewoon rood of donkerrood zijn.

De meest voorkomende oorzaken van zwartverkleuring van de ontlasting zijn:

Wat doen bij zwarte verkleuring van de ontlasting?

Bij zwarte ontlasting is het altijd van belang om de huisarts te raadplegen, tenzij het overduidelijk is dat het wordt veroorzaakt door ijzertabletten of norit. De arts kan met een testje heel makkelijk controleren of de ontlasting bloed bevat. Hiervoor zal een beetje ontlasting moeten worden ingeleverd.

Uitgebreide lijst van oorzaken zwarte ontlasting

De onderstaande aandoeningen kunnen een zwarte verkleuring van de ontlasting veroorzaken. Het getal achter de oorzaak is een schatting van het aantal mensen dat jaarlijks zwarte ontlasting krijgt door die oorzaak.

Veel voorkomende oorzaken van zwarte ontlasting (>1.000/jaar)

Regelmatig voorkomende oorzaken van zwarte ontlasting (>100/jaar)

Zeldzame oorzaken van zwarte ontlasting (<100/jaar)

Zeer zeldzame oorzaken van zwarte ontlasting (<10/jaar)

  • trombose van de darmader (mesenteriaalvenetrombose) – 9
  • draaiing van de ingewanden (volvulus) – 8
  • gebruik van fenytoïne (Diphantoïne) – 8
  • buitenbaarmoederlijke zwangerschap (extra-uteriene graviditeit) – 7
  • gebruik van meloxicam (Movicox) – 7
  • ziekte van Von Willebrand – type 2 – 6
  • sarcoïdose – 5
  • toxocariasis – 5
  • syndroom van Sjögren – 5
  • trombose van de miltader (vena lienalis trombose) – 5
  • uitzaaiing in de twaalfvingerige darm (metastasen in het duodenum) – 4
  • vernauwing van de aortaklep (aortakleptstenose) – 4
  • tekort aan alfa-1-antitrypsine (alfa-1-antitrypsine deficiëntie) – 4
  • gebruik van amiodaron (Cordarone) – 4
  • portal hypertensive gastropathy – 4
  • ziekte van Behçet – 4
  • maagpoliep – 4
  • maligne hypertensie – 3
  • verkeerd aangelegd bloedvat in de dunne darm (arterioveneuze malformatie in de dunne darm) – 3
  • hemangioom van de dunne darm – 3
  • aantasting van het hart door hoge bloeddruk (hypertensieve hartziekte) – 3
  • tekort aan het enzym glucose-6-fosfaat dehydrogenase (G6PD-deficiëntie) – 3
  • ziekte van Von Willebrand – type 3 – 3
  • gebruik van colchicine (gebruik van colchicine) – 3
  • ontsteking van het hartzakje door bacterie (bacteriële pericarditis) – 2
  • overdosis XTC (ecstasy intoxicatie) – 2
  • trombose van de poortader (vena porta trombose) – 2
  • verhoogde druk in de longslagader veroorzaakt door andere ziekte (secundaire pulmonale hypertensie) – 2
  • dengue hemorrhagische koorts – 2
  • kopervergiftiging (koperintoxicatie) – 2
  • bloedvergiftiging door een katheter in een bloedvat (lijnsepsis) – 2
  • diffuse intravasale stolling – 2
  • gebruik van leflunomide (Arava) – 2
  • gebruik van vincristine (Oncovin) – 2
  • hartaanval van de achterwand van het hart (achterwandinfarct) – 2
  • HELLP-syndroom – 2
  • ijzerstapelingsziekte (hemochromatose) – 2
  • kanker van de spiertjes in de wand van de dunne darm (leiomyosarcoom van de dunne darm) – 2
  • gebruik van Ammonaps (fenylbutyraat)  – 2
  • ziekte van Lyell (toxische epidermale necrolyse) – 2
  • chronische hepatitis C – 2
  • kattenkrabziekte – 2
  • ziekte van Kahler (multipel myeloom) – 2
  • syfilis (primaire syfilis) – 1,4
  • hemosuccus pancreaticus – 1,4
  • SLE (lupus) – 1,3
  • syndroom van Wolff-Parkinson-White – 1,3
  • viskruikinfarct (takotsubo cardiomyopathie) – 1,3
  • chronische lymfatische leukemie (chronische lymfatische B-celleukemie) – 1,3
  • spataderen in de dunne darm (dunne darm varices) – 1,2
  • vitamine B1-tekort (thiaminedeficiëntie) – 1,2
  • infectie in het hart (infectieuze endocarditis) – 1,1
  • myelodysplastisch syndroom – 1,1
  • folliculair lymfoom – 1,0
  • compartimentsyndroom van de buik (abdominaal compartimentsyndroom) – 1,0
  • duplicatiecyste van de dunne darm (duplicatiecyste van de dunne darm) – 1,0
  • gebruik van abciximab (ReoPro) – 1,0
  • gebruik van sulfasalazine – 1,0
  • infectie door parvovirus B19 – 1,0

Extreem zeldzame oorzaken van zwarte ontlasting (<1/jaar)

Synoniemen zwarte ontlasting: zwarte verkleuring van de ontlasting, melena, melaena, zwartverkleuring van de ontlasting, zwarte poep, teerachtige ontlasting, zwartgekleurde ontlasting, zwartkleurige ontlasting, donkere ontlasting, heel donkere ontlasting, ontlasting kleurt zwart, zwarte feces, zwarte faeces


Gepubliceerd door: Simpto.nl
Datum van publicatie: 6 april 2015
Auteur: Erwin Douwes
Laatst bijgewerkt op: 24 februari 2017

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *