Spierkrampen

Wat zijn spierkrampen?

Spierkramp is een pijnlijke samentrekking van een spier die vanzelf optreedt, dus zonder dat de betreffende spier bewust wordt aangespannen.

Spierkrampen kunnen seconden tot minuten aanhouden. Hoewel spierkrampen meestal in de benen voorkomen kunnen ze ook in andere spieren optreden.

Oorzaken spierkrampen

De meeste mensen hebben wel eens spierkramp in de benen gehad na zware lichamelijke inspanning.

spierkramp door sporten
Bron: Steven Pisano

Er zijn echter ook een groot aantal ziektebeelden en omstandigheden die spierkrampen kunnen veroorzaken. Dan is spierkramp een symptoom van een onderliggende aandoening.

Hieronder een uitgebreid overzicht van oorzaken van spierkramp. Het getal achter de oorzaak geeft een schatting van het aantal mensen dat jaarlijks in Nederland vanwege die oorzaak last heeft van spierkrampen.

Vaak voorkomende oorzaken van spierkrampen: >1.000/jaar

 Minder vaak voorkomende oorzaken van spierkrampen: <1.000/jaar

Zeldzame oorzaken van spierkrampen: <100/jaar

Zeer zeldzame oorzaken van spierkrampen: <10/jaar

  • te langzaam werkende schildklier door bestraling in het halsgebied (radiotherapie-geïnduceerde hypothyreoïdie) – 8
  • toediening van fentanyl – 8
  • zoutverlies door aandoening van de hersenen (syndroom van cerebraal zoutverlies) – 7
  • chronische koolmonoxidevergiftiging (chronische koolmonoxideintoxicatie) – 6
  • gebruik van donepezil (Aricept) – 6
  • gebruik van propofol (Diprivan) – 6
  • gebruik van valproïnezuur (Depakine, Convulex) – 6
  • ziekte van Parkinson bij jongeren (juveniele Parkinson-ziekte) – 6
  • gebruik van labetalol (tabletten) – 5
  • cyste sponsnieren (medullaire cystenieren) – 5
  • gebruik van pindolol (Viskeen) – 5
  • gebruik van Levitra (vardenafil) – 5
  • gebruik van oestradiol tabletten – 5
  • gebruik van pregabaline (Lyrica) – 5
  • zuurstofvergiftiging (hyperoxie) – 5
  • impetigo herpetiformis – 5
  • syndroom van Isaac (neuromyotonie) – 4
  • tekort aan het enzym myoadenylate deaminase (myoadenylate deaminase deficiëntie) – 4
  • strychninevergiftiging (strychnine-intoxicatie) – 3
  • multifocale motore neuropathie – 3
  • gebruik van zoledroninezuur (Aclasta) – 3
  • gebruik van zoledroninezuur (Zometa) – 3
  • te langzaam werkende schildklier door geneesmiddel (geneesmiddelen-geïnduceerde hypothyreoïdie) – 3
  • spierdystrofie van Becker (musculaire dystrofie van Becker) – 3
  • roze ziekte (acrodynie) – 3
  • Engelse ziekte (rachitis door vitamine D-deficiëntie) – 2
  • dengue hemorrhagische koorts – 2
  • gebruik van teriparatide (merknaam: Forsteo) – 2
  • erfelijke spierziekte spierziekte door afwijking van het RYR1-gen (RYR1-gerelateerde myopathie) – 2
  • ziekte van McArdle (glycogeenstapelingsziekte type V) – 2
  • syndroom van Brody (Brody-myopathie) – 2
  • ziekte van Brody (erfelijke Brody-myopathie) – 2
  • gebruik van gentamicine – 2
  • gebruik van Cymevene (ganciclovir)  – 2
  • gebruik van Xyrem (natriumoxybaat) – 2
  • gebruik van Adenuric® (febuxostat) – 2
  • gebruik van dexamfetamine (Amfexa) – 2
  • syndroom van Sotos – 1
  • syndroom van Morvan – 1
  • aconitine-vergiftiging (aconitine-intoxicatie) – 1
  • gebruik van Roaccutane (isotretinoïne) – 1
  • gebruik van tacrolimus (Prograf) – 1

Extreem zeldzame oorzaken van spierkrampen: <1/jaar

  • syndroom van Ehlers-Danlos – 0,8
  • gebruik van Copaxone (glatirameer) – 0,8
  • refeeding-syndroom – 0,8
  • tekort aan het enzym aldolase A (glycogeenstapelingsziekte type XII) – 0,7
  • ziekte van Tarui – klassieke vorm (glycogeenstapelingsziekte type VII – klassieke vorm) – 0,7
  • syndroom van Gitelman – 0,7
  • schildklierontsteking van Riedel (chronische fibreuze thyreoïditis van Riedel) – 0,6
  • tetanus – 0,5
  • gebruik van Invega® (paliperidon) – 0,5
  • gebruik van DuaklirGenuair (aclidinium bromide/formoterol) – 0,5
  • erfelijke hemofagocytaire lymfohistiocytose (primaire hemofagocytaire lymfohistiocytose) – 0,4
  • gebruik van nilotinib (Tasigna) – 0,4
  • gebruik van Xeplion® (paliperidon) – 0,4
  • myotonie kaliumgevoelige myotonie (kaliumgevoelige myotonie) – 0,4
  • stofwisselingsziekte verlaagd calcium gehalte door een erfelijke afwijking (autosomal dominant hypocalcemia) – 0,3
  • stofwisselingsziekte tekort aan het enzym fosfoglyceraatkinase (fosfoglyceraatkinase deficiëntie) – 0,3
  • infectie door een parasiet trichinose (trichinose) – 0,3
  • gebruik van etacrynezuur (Edecrin) – 0,3
  • gebruik van tranylcypromine (merknaam: Tracydan) – 0,3
  • virale hemorragische koorts Ebola koorts (Ebola hemorrhagische koorts) – 0,3
  • vergiftiging met vanadium (vanadiumintoxicatie) – 0,2
  • parkinsonisme na een ontsteking aan de hersenen (postencefalitisch parkinsonisme) – 0,2
  • syndroom van Satoyoshi – 0,2
  • tekort aan het enzym fosfoglyceraatmutase (fosfoglyceraatmutase deficiëntie) – 0,2
  • gebruik van lovastatine (Mevacor) – 0,1
  • syndroom van Bartter – 0,05
  • gebruik van Striverdi Respimat (olodaterol) – 0,02
  • hondsdolheid (rabies) – 0,01
  • syndroom van Keutel – 0,01

Wat is de behandeling?

Er is niet één behandeling die voor alle bovengenoemde vormen van spierkramp een oplossing geeft. Daarom geldt in het algemeen dat de behandeling afhankelijk is van de oorzaak.

Preventie spierkrampen bij sporten

De spierkramp die samenhangt met sporten kan deels voorkomen worden door tijdens het sporten voldoende vocht in te nemen. Hiermee wordt uitdroging voorkomen en daarmee ook de kans op het krijgen van spierkrampen. Neem daarom regelmatig een paar slokjes water of sportdrank tijdens het sporten. Doe dat bij voorkeur al voordat de dorst inzet.

spierkrampen - water drinken om dehydratie tegen te gaan

Engelse vertaling

muscle cramps, cramp


Gepubliceerd door: Simpto.nl
Publicatiedatum: 13 juni 2016
Auteur: Erwin Douwes
Laatst bijgewerkt: 25 november 2017


Synoniemen van spierkrampen zijn kramp, spierkramp, pijnlijke spiersamentrekking, pijnlijke spiersamentrekkingen, en kramp in de spieren.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *