Wat wordt bedoeld met oprispingen (regurgitatie)?

Bij oprispingen komt doorgeslikt voedsel vanuit de maag of slokdarm omhoog in de keel. De medische term hiervoor is ‘regurgitatie’.

oprispingen - regurgitatie

Bij jonge baby’s is regurgitatie normaal. Ze boeren na de borstvoeding of flesvoeding meestal wat melk op. Bij oudere kinderen en volwassenen komt regurgitatie ook voor. Dan kan het echter ook een symptoom van een onderliggende ziekte zijn. Onderaan deze pagina staat een uitgebreide lijst van aandoeningen waarbij oprispingen kunnen voorkomen als symptoom.

Hoewel het vaak samen kan gaan zijn oprispingen is iets anders dan ‘brandend maagzuur‘. Oprispingen kunnen wel zuur zijn, maar dat hoeft niet. Ook zijn oprispingen iets anders dan ‘boeren laten’. Bij mensen die veel boeren laten komt geen (zure) maaginhoud omhoog. Wel gaan de oprispingen vaak gepaard met het laten van een boer. Daarom wordt ook vaak gesproken van het ‘opboeren van maaginhoud’.

Oorzaken oprispingen (regurgitatie)

Verhoogde druk in de buik

De meeste mensen maken wel eens mee dat onverteerd voedsel wordt opgeboerd. De kans hierop wordt groter naarmate je meer eet. Hoe groter de maaltijd, des te hoger de druk in de buik.

Ook lichaamsgewicht speelt een rol. Door vetzucht neemt de druk in de buik toe. Hierdoor zal onverteerd voedsel vanuit de maag sneller omhoog komen.

Een veel voorkomende oorzaak van een verhoogde druk in de buik is zwangerschap. Zwangere vrouwen hebben, naarmate de zwangerschap vordert, meer last van klachten als zuurbranden en oprispingen.

Ook andere oorzaken van een verhoogde druk in de buik kunnen leiden tot oprispingen. Zo hebben mensen – meestal jonge mannen – die veel krachttrainen ook eerder last van oprispingen. Ten slotte kan een verhoogde druk in de buik ook worden veroorzaakt door te strak zittende kleding.

Lekkende slokdarmsfincter

Aan de onderkant van de slokdarm – bij de overgang naar de maag – zit de onderste slokdarmsfincter. Deze bestaat uit spiertjes die de slokdarm aan de onderkant dicht houden. Alleen op het moment dat eten wordt doorgeslikt ontspant de sfincter en kan voedsel vanuit de slokdarm naar de maag passeren. Vervolgens gaat de sluitspier weer dicht. Daarmee wordt voorkomen dat voedsel vanuit de maag weer terugloopt in de slokdarm.

oprispingen - regurgitatie - sluitspiers slokdarm

Als de sluitspier niet goed werkt kan voedsel vanuit de maag dus weer omhoog de slokdarm inlopen. Zeker als ook de druk in de buik verhoogd is. Een slecht werkende sluitspier van de slokdarm kan verschillende oorzaken hebben. Zo kunnen de zenuwen die de spanning in de sluitspier regelen aangetast zijn. De spier zelf kan beschadigd raken. Maar ook kunnen bepaalde voedingsmiddelen ervoor zorgen dat de spanning van deze sluitspier afneemt. Dat geldt bijvoorbeeld voor wijn en chocola. Ook roken zou invloed kunnen hebben op de spanning van de sluitspier.

Als de sluitspier van de slokdarm niet goed werkt kan de regurgitatie ook ‘s nachts optreden. Bij platliggen zal namelijk de zwaartekracht niet meer helpen om het voedsel in de maag te houden. Maaginhoud kan dan makkelijker vanuit de maag de slokdarm inlopen.

Lijst met oorzaken

Er zijn veel verschillende oorzaken voor regurgitatie. Vaak gaat het om onschuldige aandoeningen, soms is er meer aan de hand. Zo kan regurgitatie ook een symptoom zijn van slokdarmkanker.

De lijst hieronder geeft een uitgebreid overzicht van oorzaken voor regurgitatie. Het getal achter elke oorzaak geeft een schatting van het aantal mensen dat jaarlijks in Nederland vanwege die oorzaak last krijgt van oprispingen.

Wat is de behandeling?

Er bestaat geen behandeling waarmee je oprispingen kunt genezen. Als oprispingen regelmatig blijven komen is het raadzaam de huisarts te raadplegen. Meestal zal de huisarts eerst willen weten wat er aan de hand is, voordat een behandeling ingezet wordt.

Wat kan ik zelf doen?

Er zijn verschillende maatregelen die je zelf kunt nemen om oprispingen van maaginhoud tegen te gaan.

  • Mensen met overgewicht kunnen baat hebben bij afvallen. Door af te vallen zal de druk in de buik afnemen. Dit verlaagt de kans op het krijgen van oprispingen.
  • Mensen die aan krachttraining doen kunnen letten op hun ademhaling tijdens de training. Hoe meer er ‘geperst’ wordt tijdens het training, des te hoger de druk in de buik. Daarom is het aan te raden om tijdens krachtoefeningen te proberen rustig door te ademen, en niet te persen.
  • Voorkom te strak zittende kleding.
  • Om oprispingen ‘s nachts tegen te gaan kan het helpen om het hoofdeinde van het bed te verhogen. De zwaartekracht helpt dan om de regurgitatie tegen te gaan.
  • Voorkom al te uitgebreide maaltijden. Neem liever wat vaker kleine hoeveelheden eten dan in één keer een heleboel.
  • Als de oprispingen samengaan met ‘zuurbranden’ kunnen middelen tegen zuurbranden worden genomen.

Wat kan de arts doen?

De behandeling van oprispingen door de arts is afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Als de arts een onschuldige oorzaak vermoedt zal hij/zij proberen de patiënt gerust te stellen. Als niet direct duidelijk is wat de klachten veroorzaakt zal de arts over het algemeen eerst een diagnose willen stellen. Hiervoor is vaak aanvullend onderzoek nodig.

Aanvullend onderzoek

Afhankelijk van de leeftijd van de patiënt en het eventueel bestaan van andere klachten kan de arts besluiten aanvullend onderzoek aan te vragen. Dat kan bloedonderzoek zijn, maar ook bijvoorbeeld een kijkonderzoek van de slokdarm en de maag (gastroscopie).

Als het gaat om zure oprispingen kan de arts besluiten om maagzuurremmende geneesmiddelen voor te schrijven.

Engelse vertaling

regurgitation of food

Synoniemen voor oprispingen zijn opboeren van maaginhoud, opgeven van onverteerd voedsel, opboeren van zure maaginhoud, opboeren van onverteerde maaginhoud, teruglopen van onverteerd voedsel vanuit de slokdarm of maag in de keel, opboeren van onverteerd voedsel, omhoog komen van onverteerd voedsel, zure oprispingen.


Gepubliceerd door: Simpto.nl
Datum van publicatie: 13 december 2016
Auteur: Erwin Douwes
Laatst bijgewerkt op: 13 december 2016

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *