Flaporen

Flaporen — afstaande oren

Flaporen – oftewel ‘afstaande oren’ – zijn oren waarvan de oorschelp van het oor af staat in plaats van langs het hoofd. De mate waarin iemand afstaande oren heeft kan verschillen van nauwelijks opvallend tot oren die vrijwel haaks op het hoofd staan.

flaporen - afstaande oren

Meestal komen flaporen dubbelzijdig voor, maar het kan ook voorkomen dat iemand aan één kan wel een afstaand oor heeft en aan de andere kant niet.

Wanneer spreken we van ‘flaporen’?

Er wordt gesproken van flaporen of afstaande oren als de hoek tussen hoofd en oorschelp meer dan 30° is of als de afstand van de rand van de oorschelp tot het hoofd meer dan 20 millimeter bedraagt. De hoek tussen hoofd en oorschelp is bij de meeste mensen tussen de 20º en 30°.

Hoe vaak komt het voor?

Zo’n 4-5% van de kinderen heeft flaporen. Dat betekent dat jaarlijks in Nederland zo’n 7.000-9.000 kinderen ermee te maken krijgen.

Wat is de oorzaak?

Meestal is er geen duidelijke oorzaak voor het bestaan van flaporen. Afstaande oren zijn meestal een ‘normale variant’. Daarmee wordt bedoeld dat bij de een de oren nou eenmaal meer afstaan dan bij de ander. Net als dat iemand een meer of minder kromme neus kan hebben. Wel lijkt erfelijke aanleg een rol te spelen. Flaporen komen vaak in de familie voor.

Flaporen als symptoom

Er zijn echter ook een aantal aandoeningen waarbij flaporen vaak voorkomen. Er is dan meestal sprake van een erfelijk bepaalde stoornis in de ontwikkeling van het kraakbeen van het oor. Een aantal van deze aandoeningen of syndromen staan hieronder genoemd.

Psychische gevolgen

Flaporen zijn volledig onschuldig en zullen het gehoor niet aantasten. Desondanks kunnen flaporen vooral voor kinderen en jongvolwassenen storend zijn. Hoe meer de oren afstaan des te vaker iemand daarmee gepest of op een andere manier mee geconfronteerd wordt. Dat kan gevoelens van minderwaardigheid en angst veroorzaken. Daarom zouden kinderen met opvallend afstaande oren bij voorkeur al voordat zij naar de lagere school gaan behandeld moeten worden.

Flaporen hoeven niet altijd te leiden tot minderwaardigheidsgevoelens en angst. Het ene kind kan er beter mee omgaan dan het andere. Er zijn ook beroemdheden met afstaande oren, zoals Will Smith en Daniel Craig.

Behandeling flaporen

Als afstaande oren als kosmetisch storend worden ervaren kunnen ze worden behandeld. Behandeling kan variëren van relatief eenvoudige maatregelen die je zelf kunt nemen tot operaties waarbij de stand van de oren wordt gecorrigeerd.

Wat kan ik zelf doen?

Er zijn een aantal maatregelen die je zelf kunt nemen om met flaporen om te gaan. De meest voor de hand liggende maatregel is je haar laten groeien zodat het de afstaande oren bedekt. Dit zal echter niet altijd mogelijk, gewenst en/of afdoende zijn.

Speciale pleisters

Tegenwoordig zijn er ook speciale pleisters of stickers verkrijgbaar tegen flaporen. De siliconen-pleister worden aan de achterkant van de oorschelp aangebracht en zorgen ervoor dat de oorschelp meer in de richting van het oor komt te staan. Deze sticker wordt ‘Otostick’ genoemd en kan enkele dagen tot een week blijven zitten.

Otostick pleister tegen flaporen

De Otostick pleister is ontwikkeld in Spanje. Sinds 2014 zijn deze oorstickers ook in Nederland verkrijgbaar. Een doos met 8 stickers kost rond de 20 euro en is online te bestellen. Voor baby’s is een kleiner formaat siliconen-sticker beschikbaar (rechts op de foto).

Het aanbrengen van de Otostick pleisters is eenvoudig. Het makkelijkst is om de stickers aan te laten brengen door iemand anders. Op het instructiefilmpje hieronder is te zien hoe de stickers worden aangebracht.

Otostick-pleisters zijn een goede eerste stap voordat iemand besloot over te gaan op een operatie. Ze doen geen pijn en zijn niet of nauwelijks zichtbaar.

Wat kan de arts doen?

Bij pasgeboren baby’s kunnen afstaande oren worden gespalkt. Bij kinderen vanaf de leeftijd van 4 jaar en volwassenen kunnen afstaande oren worden geopereerd.

Spalktherapie

Bij baby’s met overduidelijk afstaande oren wordt wel geprobeerd om de oortjes tegen het hoofd te spalken. Dit gebeurt met een spalkje dat in de oorschelp wordt geplaatst en met tape wordt vastgemaakt. Bij pasgeboren baby’s wordt meestal gedurende twee weken behandeld. Bij oudere kinderen langer.

Bij sommige baby’s kan behandeling met een spalkje leiden tot een duidelijke en blijvende vermindering van de flaporen. Bij anderen zullen de oren na de behandeling toch weer gaan afstaan. In principe geldt hoe jonger het kind des te meer kans op succes.

Operatie

Bij kinderen in de leeftijdsgroep van 4-10 jaar gaan cosmetische bezwaren een rol spelen. Zij worden door leeftijdsgenootjes uitgelachen en uitgescholden. Dat is vaak de reden voor ouders van kinderen in deze leeftijdsgroep om de huisarts te raadplegen. De huisarts zal beoordelen of het zinvol is om het kind te verwijzen naar een medisch specialist voor een operatie. Een dergelijke operatie wordt ‘oorschelpcorrectie’ of ‘otoplastiek‘ genoemd.

Oorschelpcorrectie (otoplastiek)

De enige medische behandeling die op de lange termijn werkt bij flaporen is een operatie. Een operatie aan de oorschelp wordt meestal pas vanaf het 5de jaar gedaan. Dan is het oor namelijk uitgegroeid. Een dergelijke operatie wordt meestal uitgevoerd door een plastisch chirurg of een KNO-arts. Tijdens de operatie wordt een reepje oorschelp aan de basis van het oor weggenomen. Hiermee wordt de stand van het oor gecorrigeerd. Een dergelijke operatie wordt ‘oorschelpcorrectie’ of ‘otoplastiek’ genoemd.

otoplastiek tegen flaporen

Op de afbeelding hierboven is op het linker plaatje aangegeven welk deel van de oorschelp wordt weggenomen. Op het rechter plaatje de situatie na de operatie. Tijdens de operatie wordt aan de achterkant de huid opengesneden om toegang te krijgen tot het kraakbeen van het oor. Vervolgens wordt een reepje kraakbeen verwijderd zodat de oorschelp dichter tegen het hoofd aan komt te liggen. Om vervolgens de huid netjes dicht te kunnen maken kan het nodig zijn ook een reepje huid te verwijderen.

Een oorschelpcorrectie is een betrekkelijk eenvoudige ingreep die ook als dagbehandeling kan worden uitgevoerd. Bij kleine kinderen zal de ingreep vaak onder narcose worden gedaan, soms onder lokale verdoving. Dit hangt af van de uitgebreidheid van de ingreep en de voorkeur van de arts. Vaak zullen beide oren in één keer worden behandeld. De ingreep duurt meestal één tot anderhalf uur.

Na de operatie

Na de behandeling wordt het oor met een drukverband verbonden. Dit is om zwelling en bloeding van de wond tegen te gaan. Het drukverband blijft enkele dagen zitten. Soms wordt geadviseerd om daarna nog enige tijd een hoofdband te dragen ter bescherming van de oren.

Zoals bij alle operaties kan er na een oorschelpcorrectie pijn optreden. Soms ook misselijkheid. De pijn kan één tot enkele dagen aanhouden. Tegen de pijn kan paracetamol worden ingenomen.

Complicaties

Net als andere operaties kunnen in zeldzame gevallen complicaties optreden. Zo kan na een oorschelpcorrectie kan een bloeding (hematoom) ontstaan, of een wondinfectie optreden. Ook kan keloïd ontstaan. Keloïd is een hypertrofisch litteken. Op de langere termijn kan de oorschelp gevoelig voor aanraking blijven. Als het resultaat niet helemaal naar wens zal er asymmetrie van de oren blijven bestaan. Er is ook een kleine kans dat het kraakbeen van het oor afsterft. Dit wordt ‘kraakbeennecrose’ genoemd.

Wordt het vergoed door de verzekering?

Correctie van flaporen wordt niet gedekt door het basispakket van de ziektekostenverzekering, tenzij er een duidelijk medische reden is om de ingreep uit te voeren. Sommige verzekeraars zullen oorschelpcorrecties echter toch vergoeden. De ingreep valt dan onder een aanvullend pakket. Kijk in de polisvoorwaarden of je voor vergoeding in aanmerking komt.

Engelse vertaling

outstanding ears, protruding ears, protuberant ears

ICD10-code

Q17.5

Synoniemen voor flaporen zijn afstaande oren, afstaand oor, flapoor, klapoor, klaporen, zeiloor, zeiloren, prominerende oren, uitstekende oren, otapostasis otum, apostasis otum, en standdeviatie van het oor


Gepubliceerd door: Simpto.nl
Datum van publicatie: 28 november 2016
Auteur: Erwin Douwes
Laatst bijgewerkt op: 28 november 2016


Ook lezen

Otoplastiek

1 reactie

  1. je moet de kinderen leren dat zij de mooiste oren van de wereld hebben . Bovendien kunnen de kinderen in voorwaartse richting beter horen dan anderen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *