Progesteron

Bijgewerkt op 13 september 2022

Wat is progesteron?

Progesteron is een hormoon dat bij vrouwen een belangrijke rol speelt bij de menstruele cyclus en het in stand houden van een zwangerschap. Progesteron wordt aangemaakt in de eierstokken. Tijdens een zwangerschap wordt het hormoon aangemaakt door de placenta. Kleinere hoeveelheden progesteron worden aangemaakt in de bijnieren.

Progesteron en chemische varianten van progesteron (progestagenen) worden gebruikt als onderdeel van bepaalde voorbehoedsmiddelen, als hormoonvervangingstherapie (HRT) bij overgangsklachten, en als geneesmiddel bij de behandeling van bepaalde gynecologische aandoeningen.

Welke functies heeft het?

Progesteron wordt aangemaakt in het zogenaamde corpus luteum in de eierstok tijdens de tweede helft van de menstruele cyclus. Ongeveer halverwege de menstruele cyclus vindt de eisprong plaats in de eierstok. Hierbij wordt een eicel vanuit een zogenaamde follikel afgestoten door de eierstok. Na de eisprong vormen de overblijfselen van de follikel het zogenaamde corpus luteum.

Het corpus luteum – wat letterlijk ‘geel lichaampje’ betekent – gaat vervolgens het hormoon progesteron aanmaken en uitscheiden in het bloed. De functie hiervan is om het lichaam klaar te maken voor een zwangerschap, in het geval dat de afgestoten eicel wordt bevrucht door een zaadcel. Als dat niet gebeurt zal het corpus luteum verdwijnen en zal de aanmaak van progesteron stoppen. Dit luidt het begin van een nieuwe menstruele cyclus in.

Als de eicel wel wordt bevrucht zal progesteron (1) de groei van bloedvaten van het baarmoederslijmvlies (endometrium) stimuleren, en (2) kliertjes in het endometrium aanzetten om voedingsstoffen uit te scheiden die het embryo kunnen voeden. Verder speelt progesteron ook een rol bij de ontwikkeling van de placenta.

Rond de 10de week van de zwangerschap heeft de placenta zich ontwikkeld. Het heeft dan langzaamaan de productie van progesteron overgenomen van het inmiddels in verval geraakte corpus luteum. Het progesteron dat door de placenta wordt geproduceerd heeft vervolgens weer andere functies. Het bevordert de groei van de borsten van de moeder maar voorkomt dat de borsten al melk produceren en afgeven. Daarnaast zorgt het ook, als voorbereiding op de bevalling, voor versterking van de spieren van de buikwand.

Samengevat heeft progesteron de volgende functies:

  • voorbereiden van het baarmoederslijmvlies op innesteling van het embryo
  • het in stand houden van de zwangerschap gedurende de eerste weken na de innesteling in de baarmoeder
  • ontwikkeling van de placenta
  • voorbereiding van het lichaam van de moeder op de bevalling en de borstvoeding

Bij welke aandoeningen speelt het een rol?

Een tekort aan progesteron kan leiden tot onregelmatig of overmatig bloedverlies tijdens de menstruatie. Dit kan voorkomen als er geen eisprong plaatsvindt, bijvoorbeeld bij vrouwen met het polycysteus ovarium syndroom (PCOS). Tijdens een zwangerschap kan een tekort aan progesteron leiden tot een miskraam of vroeggeboorte.

Synoniemen

P4

Engelse vertaling

progesterone, P4


progesteron - chemische structuur
progesteron – chemische structuur – bron: MedChemExpress

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven