Glucose in urine

Betekenis van glucose in urine

Glucose komt normaal gesproken niet of nauwelijks in de urine voor. Het wordt namelijk door de nieren vanuit de urine heropgenomen in het bloed. Als er wel glucose in de urine zit kan dat wijzen op suikerziekte (diabetes mellitus). Daarnaast zijn er nog een aantal andere oorzaken voor het voorkomen van glucose in de urine.

De medische term voor glucose in de urine is ‘glucosurie’ of ‘glycosurie’.

Welke oorzaken zijn er?

Er zijn verschillende redenen waarom glucose in de urine voorkomt. Verreweg de meest voorkomende oorzaak is hyperglycemie (verhoging van het glucose gehalte in het bloed). Een veel minder vaak voorkomende oorzaak is een afname van heropname van glucose vanuit de vers gevormde urine in het bloed.

Verhoging glucose gehalte in het bloed

Een verhoogd glucose gehalte in de urine komt bijna altijd voor bij een verhoogd glucose gehalte in het bloed (hyperglycemie). Verreweg de meest voorkomende oorzaak hiervan is suikerziekte. Het kan zowel om diabetes type 1 als diabetes type 2 gaan.

Normaal gesproken zullen de nierfilters glucose vanuit het bloed doorlaten zodat het in de urine terechtkomt. Echter, als de urine vervolgens door de nierbuisjes stroomt zal de glucose heropgenomen worden in het bloed. Dit wordt ‘terugresorptie’ genoemd. Pas als de hoeveelheid glucose die door de nierfilters wordt doorgelaten een bepaalde grens overschrijdt zal de concentratie in de urine zo hoog worden dat dit niet meer allemaal terugresorbeerd kan worden. In dat geval zal glucosurie ontstaan.

Overmaat aan koolhydraten in voeding

Ten slotte is het mogelijk dat kortdurend glucose in de urine zit wanneer je veel koolhydraten inneemt.

Verminderde heropname van glucose vanuit verse urine in het bloed

Heel soms is er sprake van een probleem in de nieren. De nieren zijn dan niet in staat om glucose vanuit de urine weer op te nemen in het bloed. In dat geval wordt gesproken van ‘renale glucosurie‘. Renale glucosurie kan voorkomen bij mensen met het syndroom van Fanconi.

Ook komt renale glucosurie voor bij bepaalde geneesmiddelen tegen suikerziekte. Deze middelen zijn werkzaam tegen suikerziekte doordat ze de heropname van glucose vanuit de urine naar het bloed blokkeren. Daardoor zullen gebruikers van deze medicijnen meer glucose uitplassen. Daarmee zal de concentratie aan glucose in het bloed dalen. En dat is precies de bedoeling van het gebruik van deze geneesmiddelen. Deze medijnen worden ‘SGLT2-remmers’ genoemd. Voorbeelden van dergelijke middelen zijn Jardiance (empagliflozine), Invokana (canagliflozine) en Forxiga (dapagliflozine).

Jardiance (empagliflozine) veroorzaakt glucosurie
Jardiance (empagliflozine) veroorzaakt glucosurie (bron: Boehringer Ingelheim)

Hoe wordt het bepaald?

Het glucose gehalte van de urine kan eenvoudig worden bepaald met teststrookjes (‘dipsticks’). Voor dit onderzoek is een potje verse urine nodig. Het teststrookje wordt kort in de urine gehouden. Het strookje voor glucose zal van kleur veranderen als er glucose in de urine zit. De kleurverandering kan worden vergeleken met die op een kleurenkaart. Zo kunnen verschillende glucosespiegels worden weergegeven.

teststrookjes voor aantonen glucose in urine
teststrookjes voor aantonen glucose in urine

Deze teststrookjes zijn te koop bij drogisterij winkels en webshops. Voor meer informatie over het gebruik van dit soort testen verwijzen we naar de webpagina over urine zelftesten.

Gevolgen glucosurie

Glucose trekt water aan. Het gevolg van een toename van de uitscheiding van glucose in de urine is dat er meer water wordt uitgescheiden met de urine. Dat betekent dus veel plassen. Iemand met glucosurie kan zo veel vocht verliezen. Dat kan weer leiden tot dehydratie (uitdroging).

Wat is de behandeling?

De behandeling van glucosurie is afhankelijk van de onderliggende oorzaak. De arts zal daarom eerst willen weten wat de oorzaak van de glucosurie is. Daarvoor is aanvullend onderzoek nodig. Als daar uitkomt dat de patiënt diabetes mellitus heeft zal de behandeling daarop gericht zijn.

Engelse vertaling

glycosuria

ICD10-code

R81


Glucosurie – Differentiaal Diagnose (DD)

Hieronder een overzicht met oorzaken voor een verhoogd glucose gehalte in de urine (glucosurie). Het getal achter de oorzaak is een schatting van het aantal mensen dat jaarlijks vanwege die oorzaak glucosurie krijgt.

  • diabetes type 2 – 21.360
  • diabetes type 1 – 6.253
  • andere oorzaken verhoogd glucose gehalte in het bloed (hyperglycemie) – 3.700
  • gebruik van Jardiance (empagliflozine) – 1.964
  • gebruik van Invokana (canagliflozine) – 982
  • gebruik van Forxiga (dapagliflozine) – 297
  • MIDD-type diabetes (maternally inherited diabetes and deafness) – 241
  • membraneuze glomerulonefritis – 64
  • gebruik van groeihormoon als doping  – 39
  • gebruik van Zyprexa (olanzapine) – 30
  • reactieve hypoglycemie – 26
  • tubulointerstitiële nefritis met uveïtis – 14
  • gebruik van groeihormoon – 11
  • renale glucosurie – 10
  • acromegalie – 8
  • syndroom van Fanconi – 2
  • glucose-galactose resorptiestoornis syndroom – 2
  • gebruik van varenicline (Champix) – 2
  • ziekte van Dent 1 (X-gebonden hypercalciurische nefrolithiasis door een mutatie in het CLCN-5 gen) – 2
  • ziekte van Dent 2 (X-gebonden hypercalciurische nefrolithiasis door een mutatie in het OCRL1-gen) – 1
  • syndroom van Abderhalden–Kaufmann–Lignac – 0,5
  • syndroom van Lowe (oculocerebrorenaal syndroom van Lowe) – 0,1
  • reuzengroei (gigantisme) – 0,1

Gepubliceerd door: Simpto.nl
Datum van publicatie: 2 maart 2018
Auteur: Erwin Douwes
Laatst bijgewerkt op: 2 maart 2018

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *