Wat is de ziekte van Pick?

De ziekte van Pick is een vorm van dementie waarbij klachten al op jongere leeftijd voorkomen dan bij de ziekte van Alzheimer. Deze ziekte van de hersenen is vernoemd naar de Duitse zenuwarts Arnold Pick die de ziekte in 1892 voor ‘t eerst beschreef.

ziekte van Pick
Arnold Pick (1851-1924)

De medische term voor deze ziekte is ‘frontotemporale dementie’, ‘frontotemporale degeneratie’, of afgekort FTD. De term ‘fronto-temporaal’ verwijst naar de delen van de hersenen die vooral zijn aangetast bij deze ziekte, namelijk de hersenvoorkwab (frontaal kwab) en het deel van de hersenen ter hoogte van de slapen (temporaal kwab).

Hoe vaak komt ‘t voor?

De ziekte van Pick komt niet zo heel vaak voor. Jaarlijks wordt deze aandoening bij ongeveer 400 mensen in Nederland vastgesteld. Daarmee komt deze vorm van dementie veel minder vaak voor dan de ziekte van Alzheimer.

Bij wie?

De ziekte van Pick komt vooral voor bij mensen in de leeftijdsgroep van 40-60 jaar. Daarmee begint de ziekte dus gemiddeld op jongere leeftijd dan de ziekte van Alzheimer.

Oorzaak ziekte van Pick

Waarom mensen deze ziekte krijgen is nog niet precies bekend. Wel is duidelijk dat erfelijke factoren een rol spelen.

Symptomen ziekte van Pick

De volgende klachten en verschijnselen kunnen voorkomen:

  • gedragsverandering – 90%
  • ontkennen ziek te zijn – 90%
  • sociaal onhandig – 90%
  • moeite met organiseren en plannen – 78%
  • verminderd oordeelsvermogen – 61%
  • dwangmatig gedrag / dwangmatig vasthouden aan routines – 60%
  • veranderde persoonlijkheid – 42%
  • niet goed voor zichzelf zorgen – 38%
  • lusteloos – 37%
  • moeite met concentreren – 33%
  • zwerven / de weg kwijtraken – 33%
  • impulsief – 32%
  • ongeduldig – 32%
  • onrustig – 32%
  • ontremd gedrag – 32%
  • onverschillig – 32%
  • opgewonden – 32%
  • vreetbuien – 31%
  • ongepast gedrag – 30%
  • relatieproblemen – 28%
  • in zichzelf gekeerd – 24%
  • weinig praten – 23%
  • overdreven opgewekt en vrolijk – 21%
  • asociaal gedrag / egocentrisch gedrag- 17%
  • nergens bang voor zijn – 15%
  • kinderlijk gedrag – 15%
  • trek in zoete dingen / veel zoete dingen eten – 15%
  • agressief gedrag – 12%
  • geen trek in eten – 12%
  • kooplust – 12%
  • moeite om de juiste woorden te vinden – 12%
  • niet eten – 12%
  • nieuwe dingen niet goed kunnen onthouden – 12%
  • ongepast seksueel verleidelijk gedrag – 12%
  • onhandig in huis – 12%
  • ontlasting niet op kunnen houden – 12%
  • overdreven versierderig gedrag – 12%
  • plas niet op kunnen houden – 12%
  • snel de draad van je verhaal kwijtraken – 12%
  • stelen – 12%
  • verminderd tijdsbesef – 11%
  • vergeetachtig – 8%
  • crimineel gedrag – 6%
  • vallen – 6%
  • stemmen horen – 5%
  • moeite met praten – 5%
  • moeite met lopen – 5%
  • dingen zien die er niet zijn – 5%
  • emotieloos – 4%
  • moeite met het begrijpen van woorden of zinnen – 3%
  • trillende handen – 3%
  • achterdochtig – 2%
  • afspraken niet nakomen – 2%
  • afvallen – 2%
  • besluiteloos – 2%
  • continu specifieke activiteiten uitvoeren (legpuzzels maken, tellen, verzamelen) – 2%
  • dingen en mensen betasten – 2%
  • dingen verzinnen – 2%
  • fixaties op bepaalde ideëen – 2%
  • gebrek aan spontaniteit – 2%
  • gebrek aan zelfcontrole – 2%
  • gestoorde lichaamscoördinatie – 2%
  • herhalen wat anderen zeggen – 2%
  • mager – 2%
  • niet meewerken – 2%
  • niet vaak buiten komen – 2%
  • omgang met anderen vermijden – 2%
  • ongepaste stemming of emotie tonen – 2%
  • problemen op het werk – 2%
  • snel geïrriteerd of boos – 2%
  • sufheid – 2%
  • vaak liegen – 2%
  • veranderde stemming – 2%
  • verkeerde beslissingen nemen – 2%
  • verminderde woordproductie (bijvoorbeeld het opnoemen van dirennamen) – 2%
  • vreemd gedrag – 2%
  • weinig flexibel – 2%

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Er is geen speciale test waarmee de ziekte van Pick aangetoond kan worden. Daarom moet de ziekte vastgesteld worden op grond van de klachten, bepaalde neuropsychologische testen en beeldvormend onderzoek.

Omdat de klachten vaak lijken op klachten die voorkomen bij psychiatrische ziekten wordt in eerste instantie vaak gedacht aan een psychiatrische aandoening.

Neuropsychologische testen

Een veel gebruikte test is de zogenaamde ‘mini mental state examination’ of MMSE. Dit is een vragenlijst die door de arts of psycholoog worden afgenomen. Afhankelijk van de antwoorden die worden gegeven wordt een score behaald. De hoogte van de score geeft aan hoe goed de hersenen werken.

Beeldvormend onderzoek

Op een MRI-scan van de hersenen zijn regelmatig afwijkingen zichtbaar in de hersenvoorkwab (frontaal kwab).

Behandeling ziekte van Pick

Er bestaan geen behandelingen waarmee de ziekte van Pick kan worden genezen.

Beloop en prognose

Tekst volgt.

Synoniemen voor de ziekte van Pick zijn morbus Pick, frontotemporale dementie, frontotemporale degeneratie en FTD.


Gepubliceerd door: Simpto.nl
Datum van publicatie: 24 maart 2015
Auteur: Erwin Douwes
Laatst bijgewerkt op: 19 april 2017

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *