Waterhoofd

Wat is een waterhoofd?

Een waterhoofd is een toename van de omtrek van het hoofd door ophoping van hersenvocht in de ventrikels van de hersenen. De medische naam voor een waterhoofd is hydrocefalus of hydrocefalie.

Welke oorzaken zijn er?

Een waterhoofd ontstaat meestal als het hersenvocht (liquor) niet kan wegstromen vanuit de hersenkamers. Het gevolg is dat het hersenvocht zich ophoopt in de hersenkamers. De druk in de hersenkamers zal hierdoor toenemen. Daardoor zullen de hersenkamers groter worden. Heel soms kan een waterhoofd ontstaan door een toegenomen productie van hersenvocht.

Aandoeningen en omstandigheden die kunnen leiden tot het ontstaan van een waterhoofd zijn:

Welke symptomen geeft het?

Bij jonge kinderen zijn er, behalve het waterhoofd zelf, vaak geen klachten. Soms zijn er wel klachten. Meestal gaat het om symptomen die optreden door de toegenomen hersendruk.

Symptomen die op kunnen treden bij baby’s:

  • gespannen fontanel
  • uitgezette aderen op het hoofd
  • prikkelbaarheid
  • stuiptrekkingen
  • ogen staan iets naar beneden gedraaid

Bij oudere kinderen en volwassenen is de schedel volgroeid en zijn de schedelnaden gesloten. De toename van de druk in de hersenkamers kan dan leiden tot klachten als:

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Op grond van het grote hoofd en de schedelomtrek kan de arts vermoeden dat er sprake is van een waterhoofd. De diagnose kan worden bevestigd met behulp van beeldvormend onderzoek. Vóór de geboorte kan de diagnose bij het kind worden vastgesteld met behulp van echografie. Andere onderzoeken die kunnen helpen bij het vaststellen van een waterhoofd zijn CT-scan, MRI-scan en cisternografie.

Wat is de behandeling?

Een waterhoofd kan worden behandeld door het inbrengen van een slangetje dat overtollig hersenvocht afvoert vanuit de hersenholtes naar de buikholte. Dit wordt een ventriculoperitoneale drain genoemd. Een andere behandeling is de zogenaamde endoscopische derde-ventriculostomie.

Synoniemen

hydrocefalus, hydrocefalie

Engelse vertaling

hydrocephalus

Verder lezen / Referenties

  • K Bonouvrié & S Schroven, ‘Een neonaat met een neerwaartse blik‘, gepubliceerd in de rubriek ‘Diagnose in beeld’ van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde van 15 januari 2021; 165(2): pagina 23.

Plaats een reactie