Vitamine B12-tekort

Wat is een vitamine B12-tekort?

Vitamines zijn stoffen die ons lichaam nodig heeft maar niet zelf kan aanmaken. We moeten ze dus uit onze voeding halen. Bij een tekort aan bepaalde vitamines kunnen bepaalde klachten en afwijkingen ontstaan. Bij een vitamine B12-tekort is er dus te weinig vitamine B12 in het lichaam. Vitamine B12 is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen en ook voor een goede werking van het zenuwstelsel. Een tekort aan vitamine B12 kan daardoor leiden tot bloedarmoede (anemie) en afwijkingen van het ruggenmerg en de zenuwen.

Een andere naam voor een tekort aan vitamine B12 is ‘cobalamine-deficiëntie’.

Hoe vaak komt ‘t voor?

Een tekort aan vitamine B12 in het bloed komt vaak voor. Ongeveer 25.000 mensen krijgen er jaarlijks in Nederland mee te maken. Niet iedereen zal echter weten dat hij/zij een vitamine B12-tekort heeft omdat de klachten niet altijd heel uitgesproken zijn en bovendien niet iedereen met klachten naar de huisarts gaat. Pas als het vitamine B12-gehalte zeer laag is ontstaan ernstige klachten.

Oorzaken vitamine B12-tekort

Een tekort aan vitamine B12 betekent dat er onvoldoende vitamine B12 in het bloed terecht komt. Dit kan verschillende oorzaken hebben.

  1. Onvoldoende vitamine B12 in de voeding;
  2. Onvoldoende opname van vitamine B12 in de darm.

Onvoldoende vitamine B12 in de voeding

Het komt  niet zo vaak voor dat een vitamine B12-deficiëntie wordt veroorzaakt door de voeding. Mensen die niet goed voor zichzelf zorgen, zoals bijvoorbeeld ook bij mensen met een alcoholverslaving, hebben een verhoogde kans op het krijgen van een vitamine B12-tekort.

Onvoldoende opname in de darm

Vitamine B12 wordt vooral opgenomen in het laatste deel van de dunne darm, het zogenaamde ‘terminale ileum’. De opname van vitamine B12 gebeurt met behulp van een transportstofje dat ‘intrinsic factor’ wordt genoemd. Een tekort aan vitamine B12 in het bloed kan ontstaan in de volgende omstandigheden:

Symptomen vitamine B12-tekort

De volgende klachten kunnen voorkomen ten gevolge van een tekort aan vitamine B12:

  • Tintelend of prikkend of doof gevoel aan de tenen, voeten, handen en/of vingers
  • Moeheid
  • Bleek gezicht
  • Gele verkleuring van het oogwit
  • Gelige huid
  • Gladde, rode en gezwollen tong
  • Afvallen
  • Wankel lopen / moeite om het evenwicht te bewaren
vitamine B12-tekort
ontstoken tong bij vit.B12-deficiëntie

Hierboven een afbeelding van een rode, ontstoken tong met een glad oppervlakte zoals die kan voorkomen bij een tekort aan vitamine B12.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Er zijn verschillende onderzoeken die kunnen helpen bij het stellen van de diagnose. Bij lichamelijk onderzoek kunnen afwijkingen worden gevonden die passen bij aantasting van de zenuwen door het tekort aan vitamine B12. Bij laboratoriumonderzoek kunnen in het bloed kenmerkende afwijkingen worden gevonden.

Lichamelijk onderzoek

Het gevoel aan de voeten en/of de handen kan verminderd zijn. Bij stilstaan met de ogen dicht kunnen sommige patiënten de neiging hebben om te vallen. Dit wordt de proef van Romberg genoemd.

Laboratoriumonderzoek

Bij een tekort aan vitamine B12 is het hemoglobine gehalte van het bloed inderdaad vaak verlaagd. Dit wijst op bloedarmoede. Vervolgens zal worden gekeken naar mogelijke oorzaken van de bloedarmoede. Hierbij helpt een bloeduitstrijkje.

In het bloeduitstrijkje van patiënten met vitamine B12-tekort zijn de rode bloedcellen (erytrocyten) vaak groter dan normaal. Ook kunnen de kernen van de witte bloedcellen uit meerdere segmenten bestaan. Deze beide bevindingen samen zijn een sterke aanwijzing voor het bestaan van een tekort aan vitamine B12.

Als dan vervolgens het vitamine B12-gehalte in het bloed wordt bepaald is dat vrijwel altijd verlaagd, waarmee de diagnose bewezen wordt.

Behandeling vitamine B12-tekort

Een vitamine B12-tekort wordt behandeld met vitamine B12-injecties. Dit zijn injecties die meestal wekelijks in een grote spier (bilspier, bovenbeenspier, schouderspier) worden gegeven.

Beloop en prognose

Met de juiste behandeling zullen de klachten meestal volledig verdwijnen en heeft deze aandoening een uitstekende prognose.

Engelse vertaling

Vitamine B12-deficiency


Gepubliceerd door: Simpto.nl
Datum van publicatie: 26 april 2015
Auteur: Erwin Douwes
Laatst bijgewerkt op: 20 december 2017


Synoniemen voor vitamine B12-tekort zijn tekort vitamine b12, tekort aan vitamine b12, vitamine b12 tekort, vitamine b12 deficiëntie, vit b12 deficientie, b12-deficiëntie, tekort aan cobalamine, en cobalamine-deficiëntie.

2 reacties

  1. Bestaan er preparaten (tabletten, poeders) die als vervanging van injecties kunnen dienen?

    1. Author

      Er bestaan inderdaad tabletten met vitamine B12. Nadeel is dat slechts een zeer kleine hoeveelheid daarvan wordt opgenomen in het bloed. Daarom moeten ze dagelijks worden ingenomen. Een ander nadeel is dat ze, in tegenstelling tot de injecties, niet worden vergoed door de ziektekostenverzekering.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *