Bijgewerkt op 22 december 2025 door Simpto.nl
Wat is aluminiumvergiftiging?
Aluminiumvergiftiging is een zeldzame aandoening waarbij er te veel aluminium in het lichaam terecht komt. Dat kan op verschillende manieren ontstaan. Het kan leiden tot aantasting van het skelet, aantasting van de hersenen (encefalopathie), en bloedarmoede (anemie).
De medische term voor aluminiumvergiftiging is aluminiumintoxicatie.
Hoe vaak komt het voor?
Aluminiumvergiftiging is een zeldzame aandoening. Hoe vaak het precies voorkomt is niet bekend.
Wat is de oorzaak?
Dagelijks krijgen wij ongeveer 5-10 milligram aluminium binnen. Dat gebeurt met de voeding en door blootstelling aan aluminium in het mileu.
Aluminiumvergiftiging kan voorkomen bij mensen met slecht werkende nieren (nierfalen), en dan vooral bij mensen die daarvoor met hemodialyse (‘nierspoelen’) worden behandeld. Aluminium kan in de vloeistof zitten die wordt gebruikt voor dialyseren (dialysaat), en bovendien kan aluminium vanwege de nierinsufficiëntie niet goed worden verwijderd uit het bloed (door uitscheiding in de urine). Tijdens het dialyseren wordt de aluminium niet goed verwijderd uit het bloed. Daardoor kan het zich ophopen in het lichaam.
Ook mensen die langdurig totale parenterale voeding (TPN) krijgen lopen een verhoogd risico op aluminiumvergiftiging. Hetzelfde geldt voor gebruik van bepaalde medicijnen die aluminium bevatten, zoals bijvoorbeeld aluminiumhydroxide in antacida.
Welke symptomen geeft het?
Aluminiumvergiftiging kan tot de volgende symptomen en ziekteverschijnselen leiden:
- verminderde spierkracht
- botpijn
- botontkalking (osteoporose), met als mogelijk gevolg:
- botbreuken
- langzaam genezen van botbreuken
- osteomalacie
- verwardheid
- achteruitgang in geestelijke vermogens
- toevallen (convulsies)
- niet praten
- afwijkingen in het bloed, zoals:
- bloedarmoede van het type microcytaire anemie
Hoe wordt de diagnose gesteld?
De diagnose wordt gesteld op grond van de symptomen, aanwezigheid van risicofactoren, bevindingen bij lichamelijk onderzoek, en de resultaten van bloedonderzoek en beeldvormend onderzoek. Soms kan een botbiopsie helpen bij het stellen van de diagnose.
Lichamelijk onderzoek
Soms worden bij lichamelijk onderzoek afwijkingen gevonden, zoals bijvoorbeeld verminderde spierkracht.
Laboratoriumonderzoek
In het bloed is het aluminium gehalte vaak verhoogd. Dat betekent waardes van 60 microgram/liter of hoger. Er is vaak sprake van bloedarmoede van het type microcytaire anemie. Soms zijn onder de microscoop afwijkingen aan de bloedcellen zichtbaar.
Beeldvormend onderzoek
In radiographs, Looser zones (ie, lines of radiolucency parallel to the plane of growth in long bones) may be observed in severe cases, although they are more common with other causes of adult osteomalacia. Pathological fractures may also be observed. Bone scintigraphy shows a characteristic pattern in aluminum toxicity.
Botbiopsie
Hierbij wordt een stukje bot uit de bekkenkam of het borstbeen geprikt. Dit stukje bot – het botbiopt – wordt vervolgens door een patholoog onder de microscoop beoordeeld op afwijkingen. Bij mensen met aluminiumvergiftiging kan sprake zijn van osteomalacie.
Wat is de behandeling?
De behandeling bestaat uit (1) verminderen van de blootstelling aan aluminium en (2) verwijderen van een overmaat aan aluminium in het lichaam. Dit laatste gebeurt met zogenaamde chelatietherapie. Dat betekent toediening van bepaalde middelen, bijvoorbeeld deferoxamine, die aluminium binden en vervolgens uitscheiden via de urine.
Synoniemen
aluminiumintoxicatie
Engelse vertaling
aluminium toxicity, aluminium poisoning
Niet gevonden wat je zocht?
Heb je hier niet gevonden wat je zocht? Dan kun je hieronder een reactie plaatsen. Andere lezers kunnen daar dan op reageren. Zo kan een uitgebreide discussie ontstaan. Om spam tegen te gaan worden reacties niet automatisch geplaatst. Dat gebeurt nadat ze door de redactie van Simpto.nl zijn gezien. Daar kan enige tijd overheen gaan.
