Wat is een ulcus van Martorell?

Een ulcus van Martorell is een pijnlijke, slecht genezende wond die wordt veroorzaakt door een hoge bloeddruk (hypertensie). Het is een zeldzame aandoening die voorkomt bij mensen met langdurige hypertensie.

De aandoening is genoemd naar de Spaanse cardioloog Dr Fernando Martorell (1906-1984). Hij beschreef de aandoening in 1945.

Dr Fernando Martorell (1906-1984) – naamgever van het ulcus van Martorell – bron: Dr Antoni Esteve Foundation

Wat is de oorzaak?

Bij langdurige bestaande verhoging van de bloeddruk worden de vaatwanden stijver. Hierdoor neemt de weerstand in de bloedvaten toe. Dit kan leiden tot verminderde doorbloeding in de huid en daardoor ischemie. Wondjes kunnen daardoor niet meer goed genezen en uitgroeien tot grote zweren. De vorming van bloedstolsels (trombi) in de vernauwde vaten kan verder bijdragen aan het ontstaan van ischemie.

Mensen die een ulcus van Martorell krijgen hebben hoge bloeddruk die langere tijd bestaat. Dat kan zijn omdat ze niet goed behandeld worden, hun antihypertensieve medicijnen niet innemen of niet goed reageren op deze medicijnen. In het laatste geval wordt gesproken van therapieresistente hypertensie.

Hoe vaak komt ‘t voor?

Het ulcus van Martorell is een zeldzame aandoening. Er zijn geen exacte cijfers over het voorkomen van de aandoening. Wij schatten dat de aandoening jaarlijks in Nederland bij zo’n 200 mensen wordt vastgesteld.

Bij wie?

De aandoening komt vooral voor bij vrouwen van middelbare leeftijd.

Welke symptomen geeft het?

De aandoening begint vaak met een rode blaar of blauwpaarse blaar aan de voorkant of zijkant van het onderbeen. De blaar gaat open en er vormt zich een pijnlijke, slecht genezende wond. De bodem van de wond is vaak gelig van kleur. De randen van de wond vaak paars. Door necrose (afsterven van weefsel) kan de wond op den duur zwart verkleuren.

ulcus van Martorell op het onderbeen
ulcus van Martorell op het onderbeen – bron: Dr Elena Conde

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose kan worden vermoed op grond van de klachten, het aspect van de huidafwijkingen, en door andere oorzaken van zweren op het onderbeen uit te sluiten. De diagnose kan worden bevestigd met behulp van een biopsie. Hierbij wordt een stukje weefsel uit de huidafwijking weggenomen. Dit wordt vervolgens door een patholoog-anatoom onder de microscoop beoordeeld. In de slagadertjes in het weefsel is de spierlaag in de wand flink verdikt, waardoor de holte waar het bloed door stroomt (het ‘lumen’) kleiner is geworden.

Wat is de behandeling?

De behandeling bestaat uit (1) wondverzorging, (2) pijnstilling, en (3) tegengaan van trombose.

Wondverzorging

Meestal zal de wond middels een chirurgische ingreep worden schoongemaakt. Dat betekent dat afgestorven weefsel wordt verwijderd. Dit wordt chirurgisch débridement genoemd. Vervolgens kan de wond worden gesloten met een huidtransplantaat.

Pijnstilling

Vanwege de vaak hevige pijn zal de arts pijnstillers voorschrijven, bijvoorbeeld opiaten (morfine etc.). Soms is de pijn zo heftig dat zelfs sterke pijnstillers onvoldoende werken. In dat geval kan een lumbale sympathectomie worden overwogen.

Tegengaan trombose

Om de vorming van stolsels (trombose) in de vernauwde bloedvaten tegen te gaan kunnen geneesmiddelen worden voorgeschreven. Voorbeelden van dergelijke antitrombotica zijn heparine, low-molecular weight heparins en cumarinederivaten.

Overige

Overige behandelmethoden die kunnen worden toegepast zijn hyperbare zuurstoftherapie en vacuümtherapie.

Preventie

Om het ontstaan van nieuwe ulcera tegen te gaan is het van belang dat de bloeddruk goed wordt ingesteld. Hiervoor kan het nodig zijn om te verwijzen naar een internist. Er zijn verschillende soorten geneesmiddelen tegen hoge bloeddruk (antihypertensiva), waaronder calciumantagonisten en ACE-remmers. Bepaalde beta-blokkers zijn minder geschikt omdat ze tevens de slagkracht van het hart doen dalen. Daarmee neemt de doorbloeding van de huid af, waardoor een ulcus van Martorell juist erger kan worden.

Engelse vertaling

Martorell’s ulcer, necrotic angiodermatitis, hypertensive ischemic ulcer, hypertensive ischemic ulcer of Martorell

Synoniemen

Andere namen voor deze aandoening zijn martorell ulcus, hypertensief ulcus van Martorell, Martorell’s ulcus, ulcus hypertensivum van Martorell, ulcus arterioloscleroticum van Martorell en ulcus hypertonicum van Martorell.

Verder lezen / Referenties

Reacties van lotgenoten

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt feedback geven op het artikel, vragen stellen en/of aanvullingen of adviezen geven. Andere lezers kunnen daar weer op reageren. Zo kan een levendige discussie ontstaan. Het is ook een manier om in contact te komen met andere mensen met een ulcus van Martorell. Reacties worden niet automatisch gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie van Simpto.nl gezien zijn. Daar kan soms enige uren overheen gaan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *