Syndroom van Sjögren

Wat is het syndroom van Sjögren?

Het syndroom van Sjögren is een ziekte waarbij de traanklieren en de speekselklieren zijn aangetast. Dit leidt vaak tot droge ogen en een droge mond, maar ook andere symptomen kunnen voorkomen (zie onder ‘symptomen’).

syndroom van Sjögren
Henrik Samuel Conrad Sjögren

Het syndroom is vernoemd naar de Zweedse oogarts Henrik Samuel Conrad Sjögren (1899-1986), die de ziekte voor ’t eerst beschreef in 1933.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen ‘primair Sjögren syndroom’ en ‘secundair Sjögren syndroom’. Met primair Sjögren syndroom wordt bedoeld het ziektebeeld zoals beschreven op deze webpagina. Met secundair Sjögren syndroom wordt bedoeld het voorkomen van Sjögren-achtige symptomen bij andere ziektebeelden, zoals reuma (reumatoïde artritis), SLE (lupus) of mixed connective tissue disease.

Oorzaak syndroom van Sjögren

Het syndroom van Sjögren is een zogenaamde auto-immuunziekte. Dat betekent dat het lichaam antistoffen aanmaakt tegen onderdelen van het eigen lichaam. Bij de ziekte van Sjögren gaat het om antistoffen die gericht zijn tegen de speekselklieren en de traanklieren.

Waarom het lichaam antistoffen aanmaakt tegen speeksel- en traanklieren is niet goed bekend.

Hoe vaak komt het voor? Bij wie?

Het syndroom van Sjögren wordt in Nederland jaarlijks bij zo’n 600 mensen vastgesteld. De ziekte komt ongeveer negen keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. De meeste patiënten zijn tussen de 25 en 55 jaar als de ziekte wordt vastgesteld.

Symptomen syndroom van Sjögren

De onderstaande klachten kunnen voorkomen. Het percentage achter de klacht is een schatting van het aantal patiënten met het syndroom van Sjögren dat het betreffende symptoom heeft.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Soms kan er enige tijd overheen gaan voordat de diagnose wordt gesteld. Dat komt vooral doordat kenmerkende symptomen als droge ogen of droge mond bij veel mensen voorkomen, bijvoorbeeld als verschijnsel van ouderdam. Hierdoor wordt vaak niet in eerste instantie aan het syndroom van Sjögren gedacht.

Als wel aan het Sjögren-syndroom wordt gedacht zal de arts bloedonderzoek laten doen naar het voorkomen van antistoffen die kenmerkend zijn voor het syndroom.

Daarnaast zal de oogarts een test doen om te bepalen of de vorming van tranen verminderd is.

Ten slotte zal een biopsie van een speekselkliertje in de lip worden genomen. Dit wordt door de patholoog-anatoom onder de microscoop bekeken. Bij het syndroom van Sjögren is er sprake van een ophoping van bepaalde bloedcellen, de lymfocyten.

Behandeling syndroom van Sjögren

Er bestaat nog geen behandeling waarmee de ziekte kan worden genezen. De behandeling is daarom gericht op het bestrijden van de symptomen. Zo worden bij mensen die last hebben van droge ogen vaak kunsttranen voorgeschreven. En bij mensen met een droge mond kunstspeeksel.

Er zijn een aantal geneesmiddelen die kunnen helpen de klachten te verminderen. Dit zijn:

Beloop en prognose

De ziekte kan leiden tot complicaties. Complicaties zijn aandoeningen die voorkomen als nadelig effect van een ziekte. Zo krijgt een deel van de mensen met het syndroom van Sjögren een ontsteking van de bloedvaten (vasculitis).

Andere talen

Engelse vertaling

Sjögren syndrome

Duitse vertaling

Sjögren-Syndrom

Synoniemen

Sjögren-syndroom, syndroom van Sjoegren, ziekte van Sjögren, syndroom van Sjogren, Sjogren syndroom, ziekte van Sjogren, Sjogren ziekte, keratitis sicca, Sjögren ziekte, Sjögren syndroom, syndroom Sjögren, Gougerot’s syndrome