Ziekte van Tarui

Bijgewerkt op 14 oktober 2025 door Simpto.nl

Wat is de ziekte van Tarui?

De ziekte van Tarui is een zeldzame, aangeboren ziekte die kan leiden tot verschillende symptomen en ziekteverschijnselen, waaronder spierpijn, moeite met lichamelijke inspanning, en hemolytische anemie. De aandoening wordt veroorzaakt door een foutje in het DNA. Dit leidt tot een tekort aan het enzym fosfoructokinase. Daarom wordt deze aandoening ook wel fosfoructokinase deficiëntie genoemd.

De aandoening is genoemd naar de Japanse arts Dr Seiichiro Tarui (geboren in 1927). Hij beschreef de aandoening als eerste in 1965 in een medisch tijdschrift. De ziekte wordt gerekend tot een groep stofwisselingsziekten die glycogeenstapelingsziekten worden genoemd. De ziekte van Tarui staat bekend als glycogeenstapelingsziekte type 7.

Hoe vaak komt het voor?

De ziekte van Tarui is zeer zeldzaam. Hoe vaak het precies voorkomt is niet bekend. Waarschijnlijk zijn er hooguit enkele tot enkele tientallen mensen met deze ziekte in Nederland.

Wat is de oorzaak?

De ziekte van Tarui wordt veroorzaakt door een verandering (mutatie) in het DNA. Het gaat om een stukje DNA op chromosoom 12. Dit stukje DNA wordt het PFKM-gen genoemd. Het is verantwoordelijk voor de aanmaak van het enzym fosfofructokinase in spieren.

Hoe erft het over?

De ziekte van Tarui erft recessief over. Dat betekent dat van beide ouders de afwijking in het PFKM-gen moet worden geërfd om het syndroom te krijgen. De ouders zijn dan meestal ‘drager’ van de afwijking maar hebben de aandoening zelf niet. Zij hebben namelijk op het andere chromosoom nog een niet-afwijkende versie van het gen. Bij elke zwangerschap is de kans 25% dat het kind van beide ouders een afwijkend gen erft, en dus de aandoening heeft.

Welke symptomen geeft het?

De ziekte van Tarui kan tot de volgende symptomen en ziekteverschijnselen leiden:

De symptomen en ziekteverschijnselen kunnen op verschillende leeftijden beginnen. Afhankelijk van welke leeftijd dat is en welke symptomen op de voorgrond staat wordt de ziekte onderverdeeld in verschillende typen, namelijk:

  • klassieke vorm – spierkrampen en spierpijn staan op de voorgrond; klachten ontstaan vaak op de kinderleeftijd of in de puberteit;
  • infantiele vorm – verminderde spierspanning staat op de voorgrond, soms met aantasting van het hart en de hersenen; klachten ontstaan meestal op de jonge kinderleeftijd;
  • late vorm – spierzwakte en moeheid staan op de voorgrond; klachten ontstaan vaak op latere leeftijd;
  • hemolytische vorm – hemolytische anemie staat hier op de voorgrond.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose kan worden vermoed op grond van de symptomen en de resultaten van bloedonderzoek. De diagnose kan worden bevestigd met weefselonderzoek (spierbiopsie) en met DNA-onderzoek.

Bloedonderzoek

In het bloed kunnen afwijkingen zichtbaar zijn die wijzen op hemolyse, zoals een verhoogd bilirubine gehalte en een verhoogd aantal reticulocyten (reticulocytose). Het creatine kinase gehalte kan verhoogd zijn, evenals het urinezuur gehalte. Ook is het mogelijk om de activiteit van het enzym fosfofructokinase in bloed te bepalen. Deze is verlaagd.

Spierbiopsie

In spiercellen zijn ophopingen van glycogeen zichtbaar.

DNA-onderzoek

De diagnose wordt bevestigd als met DNA-onderzoek de onderliggende mutatie in het PFKM-gen wordt gevonden.

Wat is de behandeling?

De ziekte van Tarui wordt behandeld met leefstijladviezen en dieetadviezen. Om klachten te voorkomen wordt geadviseerd zware lichamelijke inspanning te vermijden. Daarnaast wordt geadviseerd om koolhydraten te vermijden, soms in de vorm van een ketogeen dieet (relatief veel vetten en weinig koolhydraten).

Synoniemen

glycogeenstapelingsziekte type 7, glycogeenstapelingsziekte type VII, fructokinase deficiëntie

Engelse vertaling

phosphofructokinase deficiency, Tarui’s disease, Tarui disease, glycogen storage disease type VII, GSD type VII, glycogen storage disease type 7, GSD type 7, GSD due to muscle phosphofructokinase deficiency, glycogenosis type VII, glycogen storage disease due to muscle phosphofructokinase deficiency


Niet gevonden wat je zocht?

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt feedback geven op het artikel, vragen stellen en/of aanvullingen of adviezen geven. Andere lezers kunnen daar weer op reageren. Zo kan een levendige discussie ontstaan. Reacties worden niet automatisch gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie van Simpto.nl gezien zijn. Daar kan soms enige uren overheen gaan.

ICD10-code

E74.0

ICD11-code

5C51.3

OMIM-nummer

232800


Niet gevonden wat je zocht?

Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt feedback geven op het artikel, vragen stellen en/of aanvullingen of adviezen geven. Andere lezers kunnen daar weer op reageren. Zo kan een levendige discussie ontstaan. Reacties worden niet automatisch gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie van Simpto.nl gezien zijn. Daar kan soms enige uren overheen gaan.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven