Spondylodiscitis

Wat is spondylodiscitis?

Spondylodiscitis is een ontsteking van één of meer wervels en de naastgelegen tussenwervelschijven. Het is een zeldzame aandoening die meestal wordt veroorzaakt door een bacterie. De aandoening kan voorkomen na een operatie aan de wervelkolom, of door een infectie elders in het lichaam.

Wat is de oorzaak?

Een spondylodiscitis wordt meestal veroorzaakt door een infectie met een bacterie. Die bacterie kan afkomstig zijn door een wond van een operatie aan de wervelkolom. Maar de bacterie kan ook al in het lichaam zitten en via het bloed in de wervelkolom terechtkomen.

De meest voorkomende verwekkers van spondylodiscitis zijn de bacteriën Staphylococcus aureus, Mycobacterium tuberculosis en Escherichia coli (E. coli). Heel soms wordt de aandoening veroorzaakt door een schimmel, bijvoorbeeld de Candida-schimmel of de Aspergillus-schimmel.

Hoe vaak komt ‘t voor?

Spondylodiscitis is een zeldzame aandoening. In Nederland komt deze aandoening jaarlijks ongeveer 300-350 keer voor.

Bij wie?

Spondylodiscitis kan in principe bij iedereen voorkomen. De aandoening komt echter vooral voor bij mensen boven de 45 jaar en ook bij kleine kinderen. Spondylodiscitis komt iets vaker bij mannen voor dan bij vrouwen.

Mensen met een verminderde weerstand – bijvoorbeeld door suikerziekte, kanker, endocarditis en bloedvergiftiging (sepsis) – hebben een verhoogde kans op het krijgen van deze aandoening. Hetzelfde geldt voor mensen die afweeronderdrukkende geneesmiddelen (immunosuppressiva) gebruiken, mensen die worden behandeld met nierspoeling (hemodialyse), en drugsgebruikers die drugs direct in de bloedvaten spuiten.

Welke klachten geeft het?

Spondylodiscitis kan veel verschillende klachten geven. Dezelfde klachten kunnen ook bij andere aandoeningen passen. Het is daarom moeilijk om op grond van de klachten de diagnose te stellen.

De volgende klachten kunnen voorkomen:

Door druk op het ruggenmerg kunnen ook neurologische uitvalsverschijnselen optreden, zoals bijvoorbeeld:

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Omdat de aandoening vrij zeldzaam is duurt het vaak enige tijd voordat de diagnose gesteld wordt. Bij lichamelijk onderzoek, laboratoriumonderzoek, bacteriologisch onderzoek en beeldvormend onderzoek kunnen aanwijzingen worden gevonden voor deze ziekte. De diagnose kan eventueel worden bevestigd met behulp van een wervelbiopsie.

Lichamelijk onderzoek

Bij lichamelijk onderzoek kan pijn worden aangegeven bij kloppen op de aangetaste wervel.

Als het ruggenmerg is aangetast kan de spierkracht in de benen verminderd zijn. Ook kan het gevoel in het zogenaamde ‘rijbroekgebied’ (gebied rond geslachtsorgaan en anus) zijn verminderd. De spierpeesreflexen kunnen versterkt zijn. Ook kan er een positieve voetzoolreflex volgens Babinski zijn.

Laboratoriumonderzoek

Bij laboratoriumonderzoek worden vaak de volgende afwijkingen gevonden:

Bacteriologisch onderzoek

Bloed kan ook gekweekt worden op bacteriën. Als de spondylodiscitis is veroorzaakt door bacteriën elders in het lichaam die via de bloedbaan in de wervelkolom zijn gekomen kunnen bacteriën in het bloed worden gevonden. De bloedkweek is dan ‘positief’.

Beeldvormend onderzoek

Op röntgenfoto, CT-scan en MRI-scan van de wervelkolom zijn afwijkingen aan de aangetaste wervel zichtbaar. Ook op een botscan zijn duidelijk afwijkingen te zien.

spondylodiscitis op MRI-scan
Spondylodiscitis op MRI-scan (bron: Universiteit Leuven)

Wervelbiopsie

Als niet duidelijk is wat de oorzaak is van de afwijkingen bij beeldvormend onderzoek kan eventueel een biopsie worden genomen. Meestal gebeurt dit op geleide van een CT-scan. Het afgenomen weefsel wordt vervolgens door een patholoog-anatoom onder microscoop bekeken. Hierbij zijn ophopingen van ontstekingscellen zichtbaar. Ook kan het afgenomen weefsel op kweek worden gezet om te achterhalen welke bacteriën de ontsteking veroorzaken.

Wat is de behandeling?

Spondylodiscitis wordt behandeld met antibiotica. Als bekend is welke bacteriën de aandoening veroorzaken kan heel gericht een antibioticum worden gekozen dat tegen die bacteriën gericht is. Naast antibiotica worden regelmatig pijnstillers en fysiotherapie voorgeschreven. Het doel hiervan is om de patiënt in beweging te houden.

Als antibiotica niet goed helpen of als er afwijkingen aan de wervelkolom ontstaan kan eventueel worden geopereerd.

Wat is het beloop?

Omdat de aandoening zeldzaam is duurt het vaak weken tot soms maanden voordat de diagnose wordt gesteld. Dat kan ertoe leiden dat complicaties ontstaan. Zo kan spondylodiscitis zich bijvoorbeeld uitbreiden en een ruggenmergabces veroorzaken. Ook kan een abces in de psoasspier (psoasabces) ontstaan.

Uitbreiding van de infectie naar het bloed kan bloedvergiftiging (sepsis) veroorzaken. Dit is een levensbedreigende aandoening. Daarom is het van belang om spondylodiscitis zo snel mogelijk te herkennen en te behandelen.

Engelse vertaling

inflammation of vertebral body and intervertebral disc, spondylodicitis

ICD10-code

M46.4

Verder lezen / referenties

De informatie over dit onderwerp is afkomstig uit de volgende artikelen:

  • M.M.E. Kerkenaar e.a., ‘Klinische les: spondylodiscitis bij de oudere patiënt’, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 2 juli 2016; 160(26): pp. 19-24.
  • W.A. van der Wal e.a., ‘Spondylodiscitis als oorzaak van onbegrepen koorts‘, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 10 november 2007; 151(45): pp. 2485-2490.
  • C.J. Kalisvaart e.a., ‘De diagnostiek van spondylodiscitis’, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde 1993; 137 (32): pp. 1587-1591.

Uitgegeven door: Simpto.nl
Datum van publicatie: 13 juli 2016
Auteur: Erwin Douwes
Laatst bijgewerkt op: 29 september 2017


Andere namen voor spondylodiscitis zijn ontsteking van wervel en tussenwervelschijf, ontsteking van wervellichaam en tussenwervelschijf.

3 reacties

  1. Beste Erwin,
    10 jaar geleden heb ik na een injectie in de tussenwervelschijf een spondylodiscitis opgelopen, met alle gevolgen tot op de dag van vandaag. Niets is volgens het ‘boekje’ gegaan; het geplaatste bot verdween, de dekplaten groeiden niet vast aan elkaar en sindsdien vele complicaties en pathologie waardoor ik nu ernstig beperkt ben en restschade heb. 19 operaties verder worstel ik om de pijn onder controle te krijgen, heb ik een neurostimulator en invaliderende dorsale/thoracale forse pijn waardoor ik mijn bovenlijf niet recht kan houden. Daardoor lig ik 80% van de dag plat. De artsen laten mij in de steek, te complex, te moeilijk. Ondanks de ‘gelegenheids’ diagnose fbss, voel en weet ik dat er meer aan de hand is. Ik richt mij op de pijnpoli maar vind het inhumaan dat artsen mij aan m’n lot overlaten en de handen ervan af halen, want mijn leven is wél verwoest. Daarom zou ik graag willen praten met artsen die deze problematiek niet zomaar opgeven. Ik ben nog jong, 47 jaar en daarom kan ik mijn huidige situatie niét accepteren, temeer de pijnscores nooit lager zijn dan een 7. Voor vragen steeds welkom, hartelijke groet

    1. Beste Jacqueline,

      Probeer één van de betere en tegelijk goedkope alternatieve geneeswijzen (100 keer goedkoper dan de conventionele geneeskunde in uw geval, met die 19 operaties …) . Ik denk daarbij aan regenesis-healing. Meer informatie vind je op de website van Quantum Academy. In België is er iemand in Zonhoven die regenesis-healing doet.
      Scepsis is toegelaten, maar er zijn o.a. al mensen met scoliose en met uiteenlopende aandoeningen succesvol behandeld.

      Groetjes,

      Stefaan

  2. Ik ben een man van 70jaar en al sins 1976 overal pijn in alle scharnieren in mijn ligaam ben in 1978 bij de reumatoloog geweest en altijd maar men kon er niet goed de hand op leggen alle soorten ziektes had ik tot 2003 ik naar pijn kliniek werd gestuurd ik kwam op Roesink waar ik 3 maanden in tern ben geweest er werd weken delen reuma in 2007had ik zoveel pijn is er een mri van mijn rug gemaakt daar er nog maar 3 wervels goed waren mij geadviseerd werd mijn rug vast zetten van 2011 werd mijn grote teen geopereerd en daan na mijn enkels weer mooi schoon gemaakt 2012 6 weken kuur om om tegaan met mijn pijnen eind 2015 werden de onderste 5 wervels los gemaakt 2016 en ddat jaar een sten in mijn ruggenmerg gezet kreeg ik teelbalonsteking waar 6 weken later prostaatkanker en de prostaatkanker prostaat er uit gehaald nu komt de Spondylodiscitis ik lig al een jaar in bed ik kan niet zitten en een jaar antibiotica gehad mijn heiligbeen en twee wervels zijn aangetast nu na een jaar zijn ze er achter dat de sten voor 99 procent de oor zaak is hij gaat er over 6 weken er uit gehaald worden misschien bij u ook

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *