Prostaatstenen

Wat zijn prostaatstenen?

Er zijn verschillende soorten prostaatstenen. De eerste soort ontstaat in de urinewegen en loopt vast in de plasbuis ter hoogte van de prostaat. Het zijn dus eigenlijk nierstenen die vastlopen ter hoogte van de prostaat. De kans op het vastlopen van zo’n niersteen is verhoogd bij mannen met een vergrote prostaat.

Dan zijn er ook prostaatstenen die ontstaan in zogenaamde prostaatdivertikels. Prostaatdivertikels zijn kleine uitstulpingen in de prostaat. Deze prostaatsteentjes kunnen vaak tijdens een kijkonderzoek van de blaas worden gezien. Ze liggen vaak net onder het slijmvlies van de plasbuis (urethra).

Echte prostaatstenen zitten dieper in de prostaat. Meestal gaat het om meerdere steentjes.

Prostaatstenen zijn meestal neerslagen van kalkzouten of andere zouten. Daarom wordt vaak gesproken van verkalking in de prostaat of prostaatcalcificaties. De medische term voor prostaatstenen is ‘prostaatcalculi’.

Symptomen prostaatstenen

Prostaatstenen geven lang niet altijd klachten. Naarmate ze groter worden neemt de kans op klachten toe. De volgende symptomen kunnen dan optreden:

  • gevoel niet alles uitgeplast te hebben
  • minder plassen
  • pijn tussen geslachtsorgaan en anus
  • pijn aan de penis
  • pijnlijke zaadlozing
  • afscheiding uit de plasbuis
  • pijnlijke erectie
  • pijn in de rug
  • pijn onder in de rug
  • steentje uitgeplast
  • slappe straal bij plassen
  • bloed bij het sperma
  • bloed in de urine
  • bloed uit de plasbuis
  • bloed bij de urine aan het einde van de plas
  • pijn in de lies
  • gruis bij de urine
  • gruis / harde stukjes in het zaad na klaarkomen

Hoe vaak komt het voor?

Prostaatstenen komen vaak voor maar veroorzaken lang niet altijd klachten. Veel mannen met prostaatstenen weten daarom niet dat ze prostaatstenen hebben.

Prostaatstenen komen vooral voor bij mannen boven de 40 jaar. Boven de 50 jaar heeft meer dan de helft van de mannen één of meerdere prostaatsteentjes. Bij kinderen komen prostaatstenen haast niet voor.

Is het ernstig?

Het hebben van een prostaatsteen is op zich niet erg. In verreweg de meeste gevallen is het beloop goedaardig. Een prostaatsteen kan – vooral in samenhang met een vergrote prostaat – leiden tot achterblijven van urine in de blaas. Hierdoor kunnen bacteriën gaan groeien in de urine. Zo kunnen de prostaatsteentjes soms leiden tot een ontsteking van de prostaat. Dat wordt ‘prostatitis’ genoemd.

Een zeldzame complicatie van prostatitis is urosepsis. Bij urosepsis dringen bacteriën vanuit de urinewegen door in de bloedbaan. Daar veroorzaken ze bloedvergiftiging (sepsis).

Wat is de oorzaak?

Het is niet helemaal duidelijk waarom sommige mannen prostaatstenen krijgen en andere niet. Te weinig drinken kan een rol spelen bij het ontstaan van nierstenen, en dus ook bij het ontstaan van prostaatstenen die vastlopen in de plasbuis.

Mannen met goedaardige prostaatvergroting of prostaatkanker hebben een verhoogde kans op prostaatstenen. Hetzelfde geldt voor mannen met de zeldzame stofwisselingsziekte alkaptonurie.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Prostaatstenen worden meestal vastgesteld met behulp van beeldvormend onderzoek. Het kan zijn dat ze toevallig worden gezien op een röntgenfoto die om andere redenen wordt gemaakt. Ook zijn ze vaak zichtbaar op echografie en CT-scan.

Hieronder een afbeelding van een röntgenfoto met aan de onderkant een grote verkalking (wit). De verkalking is een prostaatsteen.

prostaatstenen op röntgenfoto
Bron: Quora

Behandeling prostaatstenen

Prostaatstenen die geen klachten geven worden vaak niet behandeld. Als er wel klachten of complicaties zijn kunnen de stenen worden verwijderd. Meestal gebeurt dit met een ingreep via de plasbuis. Een dergelijke ingreep wordt uitgevoerd door een uroloog.

Engelse vertaling

prostate stones, prostatic stones, prostatic calculi, calculus of prostate

ICD10-code

N42.0

Synoniemen

prostaatsteentjes, prostaatsteen, prostaatstenen, prostaat calculus, prostaat calculi, prostaatcalculus, prostaatcalculi, verkalkingen in de prostaat, calcificaties van de prostaat,  verkalking prostaat, calcificaties prostaat, prostaatcalcificaties


Gepubliceerd door: Simpto.nl
Datum van publicatie: 15 juni 2017
Auteur: Erwin Douwes
Laatst bijgewerkt op: 15 juni 2017

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *