Klaplong

Wat is een klaplong?

Normaal gesproken zitten de longen vast aan de binnenkant van de borstkas. Dat is van belang voor een goede ademhaling. Bij het inademen maken we onze borstkas groter. Doordat de longen vastzitten aan de borstkas worden de longen tijdens de inademing als het ware uitgerekt waardoor lucht naar binnen wordt gezogen. Bij een klaplong is de verbinding tussen longen en borstkas (gedeeltelijk) verbroken. Hierdoor zal het betreffende deel van de long inklappen.

Een andere naam die wordt gebruikt is ‘ingeklapte long’. De medische naam voor klaplong is ‘pneumothorax’.

Hoe vaak komt het voor?

Een klaplong komt redelijk vaak voor. Per jaar wordt deze diagnose bij naar schatting 2.500-3.000 mensen in Nederland gesteld.

Bij wie komt het voor?

Een klaplong kan in principe bij iedereen voorkomen. Het wordt echter vooral gezien bij mensen in de leeftijdsgroep 15-40 jaar, en ongeveer 2x vaker bij mannen dan bij vrouwen.

Oorzaak klaplong

Vaak treedt een klaplong op zonder dat er een speciale aanleiding voor is. Het ontstaan heeft dan vaak te maken met de lichaamsbouw van de betreffende persoon. Vaak gaat het om vrij lange en slanke jongemannen. Als een ingeklapte long ontstaat zonder speciale aanleiding wordt gesproken van een ‘spontane pneumothorax’.

Als een klaplong wordt veroorzaakt door een onderliggende aandoening wordt gesproken van een ‘secundaire pneumothorax’. Vaak is de onderliggende aandoening een ziekte van de longen, maar dat hoeft altijd zo te zijn. Ook medische ingrepen of verwondingen kunnen een klaplong veroorzaken.

Een klaplong kan ook ontstaan ten gevolge van een val, ongeval of ander geweld van buitenaf tegen de borstkas. In dat geval wordt gesproken van een ‘traumatische pneumothorax’. Er is dan meestal een gaatje of wond in de borstkas waardoor lucht tussen borstkas en long kan komen.

Heel soms wordt een klaplong veroorzaakt door een afwijking in de borstkas zelf, bijvoorbeeld een tumor, of endometriose van de longen.

Overzicht van aandoeningen en omstandigheden die een klaplong kunnen veroorzaken zijn:

  • aluminiumstoflong (pulmonale aluminose)
  • anafylactische reactie
  • barotrauma van de long (pulmonaal barotrauma)
  • beademing
  • cysten in de long (bronchogene cysten)
  • endometriose van de longen (pulmonale endometriose)
  • gebroken rib (ribfractuur)
  • gebroken sleutelbeen (claviculafractuur)
  • gescheurde slokdarm (oesofagusruptuur)
  • IRDS
  • lokale verdoving middels plexusblokkade
  • longemfyseem
  • longfibrose
  • longkanker
  • luchtdrukverschillen, bijvoorbeeld bij vliegen of duiken
  • lymfangioleiomyomatose
  • miliaire tuberculose
  • neonataal marfan-syndroom
  • ophoping van lucht tussen de longen (pneumomediastinum)
  • plasmaferese
  • punctie van de vena subclavia
  • stellatumblokkade (zenuwblokkade van het ganglion stellatum)
  • stoflongen (chronische silicose)
  • syndroom van Birt-Hogg-Dubé (BHD-syndroom)
  • syndroom van Marfan
  • tekort aan alfa-1-antitrypsine (alfa-1-antitrypsine deficiëntie)
  • uitzaaiingen in de longen (longmetastasen)
  • verbindweefseling van de longen door bauxiet (bauxietfibrose)
  • verslikken in de eerste ontlasting (meconiumaspiratie)

Symptomen klaplong

De volgende klachten kunnen voorkomen. Het percentage achter het symptoom geeft een schatting van hoe vaak de betreffende klacht voorkomt.

  • snel ademen – 80%
  • kortademigheid – 55%
  • pijn in de borstkas – 39%
  • pijn op de borst – 37%
  • snelle hartslag – 37%
  • pijn in de rug – 25%
  • hoesten – 25%
  • moeite met ademen – 24%
  • droge hoest – 24%
  • pijn boven in de rug – 20%
  • pijn aan het schouderblad – 15%
  • angst – 12%
  • blauwpaarse huid – 12%
  • drukkend gevoel op de borstkas – 12%
  • moeheid – 12%
  • piepende ademhaling – 12%
  • zenuwachtig – 12%
  • ademnood – 9%
  • pijn uitstralend van de borstkas naar de arm – 6%
  • blauwpaarse lippen – 6%
  • aanhoudend hoesten – 5%
  • pijn uitstralend van de borstkas naar de rug – 4%
  • pijn uitstralend van de borstkas naar het hoofd – 2%
  • kreunen (kleine kinderen) – 2%
  • onrustig – 2%
  • verhoogde lichaamstemperatuur – 2%

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Bij lichamelijk onderzoek kan de arts al een vermoeden krijgen dat er sprake is van een klaplong. Bij het bekloppen van de borstkas kan ter plekke van de ingeklapte long het geluid anders zijn. Bij het luisteren met de stethoscoop zal het ademgeruis vaak zachter zijn.

De diagnose wordt bevestigd met behulp van een röntgenfoto van de longen. Vaak wordt een foto gemaakt van zowel de voorkant als van de zijkant. Op een van beide foto’s is meestal goed te zien dat de long is ingeklapt. Zie afbeelding hieronder. Het lijntje dat door de pijlen wordt aangewezen is de rand van de ingeklapte long. Normaal gesproken is deze rand niet zichtbaar omdat de long vastzit aan de borstwand.

klaplong (pneumothorax)
Röntgenfoto van klaplong

Behandeling klaplong

Een klaplong wordt meestal behandeld door een ingreep waarbij via een gaatje in de borstwand de lucht uit de borstholte wordt verwijderd zodat de long zich weer kan uitvouwen. Om te zorgen dat de long niet opnieuw inklapt wordt de long als het ware vastgeplakt aan de binnenkant van de borstkast. Een dergelijke ingreep wordt ‘pleurodese‘ genoemd.

Hoe ernstig is een klaplong?

Een klaplong is meestal niet ernstig en goed behandelbaar. Soms kan bij een klaplong door een gaatje of wond in de borstwand (traumatische pneumothorax) het wondje als een ventiel gaan werken. Er kan dan wel lucht in maar niet meer uit de borstholte. De long wordt dan steeds verder ingedrukt door de oplopende druk in de borstkas. Dit kan tot levensgevaarlijke benauwdheid leiden. Dit wordt een ‘spanningspneumothorax‘ genoemd.


Gepubliceerd door: Simpto.nl
Publicatiedatum: 20 november 2014
Auteur: Erwin Douwes
Laatst bijgewerkt op: 2 oktober 2016

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *