Wat is Kaposi sarcoom?

Kaposi sarcoom – of ‘kaposisarcoom’ – is een vorm van kanker die voornamelijk voorkomt bij mensen met een verminderde weerstand, bijvoorbeeld door HIV-infectie, gebruik van afweeronderdrukkende middelen (immunosuppressiva) of antikankermiddelen (chemotherapie). De aandoening komt vooral bij mannen voor. Omdat het gaat om een woekering van kleine bloedvaatjes wordt het gerekend tot de zogenaamde vasculaire tumoren.

Het Kaposi sarcoom is genoemd naar de Hongaarse dermatoloog Dr Moritz Kaposi. Hij beschreef de aandoening in 1872 als eerste.

Kaposi sarcoom
Kaposi sarcoom

Verschillende typen

Er wordt onderscheid gemaakt in vier verschillende typen kaposisarcoom, namelijk:

  1. Klassiek kaposisarcoom
  2. HIV-gerelateerd kaposisarcoom
  3. Kaposisarcoom bij gebruik van immunosuppressiva (iatrogeen kaposisarcoom)
  4. Endemisch kaposisarcoom

Klassiek kaposisarcoom

Het klassiek kaposisarcoom komt vooral voor bij mannen in de leeftijd van 50-70 jaar die afkomstig zijn uit een land rond de Middellandse Zee.

HIV-gerelateerd kaposisarcoom

Deze vorm komt voor bij mensen met een HIV-infectie. Sinds de introductie van antiretrovirale therapie (Haart) komt deze vorm steeds minder vaak voor. Deze vorm kan ontstaan als eerste symptoom bij iemand van wie nog niet bekend is dat hij/zij HIV-geïnfecteerd is. Behandeling met Haart-therapie zal meestal leiden tot verdwijnen van de aandoening.

Kaposisarcoom bij gebruik immuunosuppressiva

Het Kaposi sarcoom wordt veroorzaakt door een infectie met een herpesvirus. De kans op het ontstaan van de aandoening neemt toe als het afweersysteem onderdrukt wordt. Dat gebeurt onder andere wanneer afweeronderdrukkende geneesmiddelen (immunosuppressiva) worden gebruikt. Dat zijn middelen die de afweer onderdrukken, bijvoorbeeld om een afstotingsreactie na een orgaantransplantatie tegen te gaan.

De behandeling van deze vorm bestaat uit het verlagen van de dosering van de immunosuppressiva of het omzetten naar andere middelen, bijvoorbeeld mTOR-remmers.

Endemisch kaposisarcoom

Deze vorm komt voor bij mensen uit (sub-Sahara) Afrika, met name Oeganda, Rwanda en Zaïre.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De arts zal op grond van het aspect van de huidafwijkingen en eventuele risicofactoren van de patiënt vaak al denken aan de mogelijkheid van Kaposi sarcoom. De diagnose kan worden bevestigd met behulp van een biopsie. Hierbij wordt een klein stukje weefsel uit de huidafwijking verwijderd. Dit wordt door een patholoog-anatoom onder de microscoop bekeken. Hierbij zijn kenmerkende afwijkingen zichtbaar.

Wat is de behandeling?

Er zijn verschillende behandelingsmogelijkheden, waaronder bestraling, chirurgische verwijdering, laserbehandeling en behandeling met geneesmiddelen. Geneesmiddelen die zijn gebruikt bij de behandeling van Kaposi-sarcoom zijn immuunmodulerende middelen, doxorubicine, paclitaxel en interferon.

Engelse vertaling

Kaposi’s sarcoma

Verder lezen / Referenties

  • L Ooms & A Gostynski, ‘Een bloedende tumor op een voet’, gepubliceerd in Medisch Contact van 29 oktober 2020; 44: pagina 37.