Bijgewerkt op 8 augustus 2023 door Simpto.nl
Wat is het HELLP-syndroom?
Het HELLP-syndroom is een aandoening van het bloed die voorkomt bij zwangere vrouwen. HELLP is een afkorting die staat voor ‘Hemolysis, Elevated Liver enzymes and Low Platelets’.
- Hemolysis = Engels voor ‘hemolyse’; Hemolyse is de afbraak van rode bloedcellen
- Elevated Liver enzymes = Engels voor verhoging van leverenzymen; Dit duidt op afbraak van levercellen
- Low Platelets = Engels voor verlaging van het aantal bloedplaatjes
Bij wie komt het voor?
Het HELLP-syndroom komt voor bij zwangere vrouwen, eigenlijk altijd na de 20ste week of soms in de periode na de bevalling.
Hoe vaak komt het voor?
De aandoening is vrij zeldzaam. Geschat wordt dat deze diagnose jaarlijks bij zo’n 1.000 vrouwen in Nederland wordt gesteld.
Wat is de oorzaak?
De afwijkingen die in het bloed worden gevonden bij vrouwen met dit syndroom duiden erop dat het proces van bloedstolling op een of andere manier op gang wordt gebracht. Waarom dit gebeurt is niet helemaal duidelijk.
Welke symptomen geeft het?
De onderstaande symptomen kunnen voorkomen. Het percentage achter elk symptoom geeft een schatting van bij hoeveel patiënten het betreffende symptoom voorkomt.
- zich niet lekker voelen – 85%
- bloedarmoede – 80%
- misselijk – 64%
- pijn rechtsboven in de buik – 53%
- buikpijn – 50%
- schuimende urine – 46%
- gele verkleuring van de ogen – 45%
- pijn boven in de buik – 45%
- bloedend tandvlees – 42%
- bloedneus – 42%
- hoofdpijn – 41%
- gelige huid – 40%
- dikke voeten – 38%
- dikke enkels – 36%
- dikke onderbenen – 34%
- snelle hartslag – 32%
- braken – 31%
- dikke vingers – 30%
- stuiptrekkingen – 30%
- tintelend of prikkelend gevoel in de vingers – 28%
- dikke handen – 23%
- jeuk – 23%
- pijn midden in de bovenbuik – 20%
- onscherp zien met beide ogen – 18%
- pijn in de rug – 15%
- tintelend of prikkelend gevoel in de tenen – 12%
- diarree – 12%
- kortademigheid – 11%
- tintelend of prikkelend gevoel in de handen – 11%
- gezwollen gezicht – 10%
- angst – 9%
- tintelend of prikkelend gevoel in de voeten – 8%
- slecht zien met beide ogen – 4%
- ongeboren baby is klein voor de duur van de zwangerschap – 1%
- bloedverlies uit de vagina – 0,7%
- aanhoudend of overmatig bloeden – 0,5%
- blauwe plekken – 0,5%
- bloed braken – 0,2%
- ophoesten van bloed of bloederig slijm – 0,2%
- zwarte ontlasting – 0,2%
Hoe wordt de diagnose gesteld?
De diagnose wordt gesteld op grond van de bevindingen bij lichamelijk onderzoek en bloedonderzoek.
Lichamelijk onderzoek
Bij lichamelijk onderzoek is de bloeddruk meestal verhoogd. Daarnaast wordt regelmatig perifeer oedeem gevonden. Dat is zwelling van de onderhuidse weefsels door vochtophoping. Oedeem is meestal zichtbaar aan de voeten en onderbenen, soms ook aan de handen en de vingers. Die zijn dan gezwollen.
Bloedonderzoek
In het bloed kunnen de volgende afwijkingen worden gevonden:
- verlaagd aantal bloedplaatjes (trombocytopenie) – 95%
- verhoogd alkalische fosfatase gehalte in het bloed – 94%
- verhoogd eiwit gehalte in de urine (proteïnurie) – 92%
- verhoogd gamma-GT gehalte in het bloed – 90%
- verhoogd ALAT (SGPT) gehalte in het bloed – 85%
- verhoogd LDH (lactaatdehydrogenase) gehalte in het bloed – 83%
- verlaagd hemoglobine (Hb) gehalte in het bloed – 80%
- verhoogd ASAT (SGOT) gehalte in het bloed – 78%
- verlaagd haptoglobine gehalte – 72%
- verhoogd bilirubine gehalte in het bloed (hyperbilirubinemie) – 69%
- verhoogd d-dimeer gehalte – 28%
- verhoogd creatinine gehalte in het bloed – 28%
- verhoogd ureum gehalte in het bloed (uremie) – 28%
- verhoogd fibrine degradatie producten (FDP) gehalte – 24%
- verlaging van de concentraties van stollingsfactoren – 12%
Het percentage geeft een schatting van bij hoeveel patiënten het betreffende symptoom voorkomt.
Wat is de behandeling?
De enige behandeling is ervoor te zorgen dat de baby snel wordt geboren. Dit kan door de baring in te leiden of door middel van een keizersnede. Meestal wordt gekozen voor een keizersnede. De arts zal verder geneesmiddelen tegen hoge bloeddruk (antihypertensiva) en geneesmiddelen tegen epilepsie (anti-epileptica) voorschrijven.
Beloop en prognose
Het HELLP-syndroom is een ernstige aandoening waarvoor direct opname in het ziekenhuis nodig is. De aandoening kan verschillende complicaties tot gevolg hebben. Complicaties zijn nadelige gevolgen die optreden ten gevolge van een ziekte. Zo kan bij vrouwen met het HELLP-syndroom een zogenaamde ‘leverruptuur‘ optreden. Dit is een scheuring van de lever die kan leiden tot een bloeding in de buikholte. Ook kunnen de nieren aangetast raken waardoor nierfalen kan optreden. Een zeldzame complicatie is netvliesloslating (ablatio retinae).
Engelse vertaling
ICD10-code
O14.2
Verder lezen
Er is een Nederlandstalig boek dat speciaal is geschreven voor vrouwen met zwangerschapsvergiftiging, en in het bijzonder het HELLP-syndroom. De titel is: ‘Geen roze wolk’ (286 pagina’s).
Reacties van lotgenoten
Hieronder kun je reageren op dit artikel. Je kunt feedback geven op het artikel, vragen stellen en/of aanvullingen of adviezen geven. Andere lezers kunnen daar weer op reageren. Zo kan een levendige discussie ontstaan. Het is ook een manier om in contact te komen met andere personen met HELLP-syndroom. Reacties worden niet automatisch gepubliceerd. Dit gebeurt nadat ze door de redactie van Simpto.nl gezien zijn. Daar kan soms enige uren overheen gaan.