Wat is handeczeem?

Handeczeem is een ontsteking van de huid van de hand. Het ontstaat vaak door contact met bepaalde stoffen, maar dat is niet altijd het geval.

Wat is de oorzaak?

De belangrijkste oorzaken voor het ontstaan van handeczeem zijn:

  • Contacteczeem: er is sprake van contact met bepaalde irriterende stoffen (irritatief contacteczeem) of overgevoeligheid voor bepaalde stoffen, zoals nikkel, chroom of latex (allergisch contacteczeem);
  • Constitutioneel eczeem: hierbij is sprake van een aangeboren aanleg voor het krijgen van overgevoeligheidsreacties (atopie); vaak is, naast het eczeem, tevens sprake van astma en/of hooikoorts;
  • Blaasjeseczeem (dyshidrotisch eczeem): hierbij is sprake van blaasjes aan de handpalmen en tussen de vingers.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De arts kan handeczeem vaak direct herkennen. Vervolgens is het van belang om de oorzaak te achterhalen. Dit gebeurt door na te vragen waar de patiënt beroepshalve mee in contact komt en (2) door onderzoek te doen, bijvoorbeeld plakproeven. Dit laatste gebeurt door de huid van de patiënt bloot te stellen aan verschillende stoffen. Deze worden met een pleister op de rug geplakt. Enkele dagen later wordt gekeken of op die plekken eczeemachtige afwijkingen zijn ontstaan.

Wat is de behandeling?

Naast de plaatselijke behandeling van het handeczeem is het naleven van algemene
leefregels noodzakelijk. Deze bestaan uit het vermijden van irriterende en uitdrogende
factoren, het regelmatig vet houden van de handen en het dragen van handschoenen
bij contact met water en/of irriterende stoffen. Het vermijden van water en zeep en het
soepel houden van de huid van de handen is van belang. Stoffen waarvoor men
allergisch is dient men uiteraard te vermijden.

Handeczeem neigt tot uitdroging van de huid. Uitdroging ontstaat door
waterdampverlies tengevolge van ontvetting. Om uitdroging tegen te gaan moet u de
huid zo vet mogelijk houden. Ook als de huid er niet heel droog uitziet, doet u er
verstandig aan de huid in te vetten. Daarvoor komen verschillende basiszalven in
aanmerking: een vetcrème (beetje vet), zalf (vet) of vetzalf (extra vet). Deze
basiszalven kunt u zonder bezwaar net zo vaak gebruiken als u wilt. Zorg dat u altijd
een tube bij u heeft en dat u op verschillende plaatsen in huis (badkamer, W.C.) een
tube hebt liggen.

De plaatselijke behandeling van het handeczeem gebeurt op verschillende manieren,
maar meestal zal hierbij een cortico-steroïdhoudende zalf of teerzalf gebruikt worden.
(zie ook folder “Corticosteroïden voor de huid”). Een andere
behandelingsmogelijkheid is bestraling met UV-licht.

Bij eczeem met blaasjes en blaren komen ook regelmatige waterbaden (bijvoorbeeld
2-3x daags gedurende 10-15 minuten) in aanmerking. Teveel baden in water kan echter
ongunstig zijn, omdat water niet alleen de blaasjes uitdroogt, maar ook de rest van de
huid.

Bij uitgebreide en hevig verlopende vormen van handeczeem kan een korte kuur met
corticosteroïd-tabletten het eczeem in korte tijd tot rust brengen.

WAT KUNT U ZELF NOG DOEN?

Het is zaak uw huid met “zachtheid te behandelen”. Wassen met water en zeep is niet
te vermijden, maar doe het met mate en gebruik zoveel mogelijk huidvriendelijke zeep.
Door veelvuldig contact met water en agressieve stoffen (afwasmiddelen) kunnen er
scheurtjes ontstaan in de huid. Hierdoor kan het eczeem weer opspelen. Probeer bij
het wassen zo mogelijk alleen de binnenkant van de handen in te zepen. Spoel de
handen goed af en dep ze droog, bij voorkeur met een droge schone handdoek of
wegwerphanddoekjes. Maak bij het afwassen bij voorkeur gebruik van
handschoenen of een afwasmachine.

Ook wrijven en krabben kunnen het eczeem verergeren of opnieuw doen ontstaan.
Vanwege de jeuk is het vermijden ervan bij handeczeem niet altijd even eenvoudig.

Het is verstandig geen ringen te dragen. Hierdoor wordt irritatie vermeden van
stoffen die zich onder de ring ophopen. Bovendien kunnen de vingers door het
eczeem dikker worden, waardoor ringen gaan knellen en niet meer normaal verwijderd
kunnen worden.

Bij schoonmaakwerkzaamheden of water-zeep-contact is het verstandig om plastic
(PVC) handschoenen te dragen, met daarin katoenen “binnen”-handschoe-nen.
Draag bij droge vieze werkzaamheden katoenen handschoenen. Bedenk dat de
handschoenen altijd van binnen schoon en droog behoren te zijn. Probeer
schoonmaakwerkzaamheden niet te lang achter elkaar te doen, maar verdeel ze over
de dag en de week.

Bij schraal weer (koud, droog en winderig) kan het eczeem verergeren. Gebruik dus
tijdig warme handschoenen en zalf om de huid vet te houden.

Is er sprake van een contactallergie, dan moet u alle contacten met de stof(fen)
waarvoor u allergisch bent zoveel mogelijk zien te vermijden. Dit is vaak gemakkelijker
gezegd dan gedaan. Indien de contactallergie met uw werk te maken heeft, zal een
aanpassing van uw beroep soms de beste oplossing zijn.

Daarnaast is het belangrijk de eczeemhuid zoveel mogelijk rust te geven. Ook al lijkt
het dat de huid er normaal uitziet, in de meeste gevallen is de beschermende functie
van de huid nog niet hersteld en duurt de genezing nog maanden. In die periode kan
iedere willekeurige prikkel voldoende zijn om het eczeem opnieuw uit te lokken. Vooral
bij jonge mensen met handeczeem is een beroepskeuzeadvies een belangrijke vorm
van preventie.

WAT ZIJN DE VOORUITZICHTEN?

Handeczeem heeft de naam hardnekkig te zijn. Handeczeem op de handrug is over het
algemeen minder hardnekkig dan eczeem aan de handpalm. Toch nemen de klachten
na verloop van tijd af of treedt bij veel patiënten genezing op, mede omdat het juiste
onderzoek werd verricht en de juiste maatregelen werden genomen.

Indien het handeczeem samenhangt met het beroep en indien veranderen van baan
niet mogelijk is, heeft het een langdurig verloop.

Voor aanvullende informatie over huidaandoeningen en
patiëntenverenigingen, kunt u zich wenden (dagelijks tijdens kantooruren) tot de
Huidfederatie/Nationaal Huidfonds, via de huid-infolijn: tel. 026-3514160.

(Copyright Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en venereologie, november
1998)
Bron: Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en venereologie

Terug naar de alfabetische index van de ziektebeelden of terug naar de indeling van
ziektebeelden per specialisme.

           heelkunde

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *