Wat is een granulosaceltumor?

Een granulosaceltumor is een zeldzaam gezwel van de eierstok dat vaak vrouwelijke hormonen uitscheidt. Dat kan tot verschillende klachten leiden. Het gezwel ontstaat in de zogenaamde granulosacellen van de eierstok. Omdat een granulosaceltumor kan uitzaaien wordt het als een kwaadaardig gezwel beschouwd.

Er zijn twee vormen granulosaceltumor, namelijk:

  • juveniele vorm – komt voor bij vrouwen jonger dan 30 jaar
  • volwassen vorm – komt voor bij vrouwen boven de 30 jaar

Waar komt het voor?

Granulosaceltumoren ontstaan meestal in de eierstokken. In zeldzame gevallen kunnen ze echter ook voorkomen in het maagdarmkanaal, dus bijvoorbeeld in de slokdarm. De aandoening kan ook voorkomen bij mannen in de zaadbal.

Bij wie?

Granulosaceltumoren komen meestal voor bij vrouwen. Ze kunnen in principe op elke leeftijd ontstaan. De meeste vrouwen zijn echter 45-60 jaar oud als de diagnose gesteld wordt.

Wat is de oorzaak?

De oorzaak van een granulosaceltumor is het ontstaan van een afwijking in het DNA van granulosacellen. Het gaat om een stukje DNA dat het FOXL2-gen wordt genoemd. Door deze afwijking gaan de granulosacellen zich ongeremd vermenigvuldigen. Zo ontstaat een gezwel.

Welke klachten geeft het?

De symptomen die optreden zijn afhankelijk van de leeftijd waarop de tumor ontstaat. Bij meisjes die nog niet in de puberteit zijn kan de aandoening leiden tot het versneld intreden van de puberteit. Dit wordt pubertas precox genoemd. Bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd kan de aandoening leiden tot tussentijdse bloedingen, bloedverlies uit de vagina, onregelmatige menstruatie en/of een menstruatie die langer duurt dan normaal. Bij vrouwen na de overgang kan een granulosceltumor zich presenteren met bloedverlies uit de vagina (postmenopausaal bloedverlies).

Granulosaceltumoren in andere organen kunnen andere klachten geven. Bij een klein aantal patiënten zal de tumor uitzaaiien naar andere delen van het lichaam. In dat geval kunnen ook daardoor klachten ontstaan.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose wordt gesteld op grond van de klachten, en van resultaten van laboratoriumonderzoek en beeldvormend onderzoek.

Laboratoriumonderzoek

Ongeveer een kwart van de granulosaceltumoren maakt vrouwelijke geslachtshormonen aan (oestrogenen). Dat zal leiden tot een verhoging van het oestrogeen gehalte in het bloed.

Beeldvormend onderzoek

Op een echo van de buik zal het gezwel vaak goed zichtbaar zijn. Op een vaginale echo is bij een aantal vrouwen een verdikking van het baarmoederslijmvlies (endometrium) zichtbaar. Dit ontstaat als de granulosaceltumor oestrogenen aanmaakt. De oestrogenen stimuleren de ontwikkeling van het baarmoederslijmvlies.

Wat is de behandeling?

De behandeling bestaat uit een operatie waarbij de eierstok waarin het gezwel zit wordt verwijderd. In het geval dat er uitzaaiingen zijn zal worden overwogen om chemotherapie te geven.

Wat is het beloop?

De overleving van mensen met een granulosaceltumor is over het algemeen gunstig. Zo’n 90% van de mensen leeft 10 jaar na het stellen van de diagnose nog. Een klein deel van de patiënten krijgt uitzaaiingen van de tumor. Meestal gaat het om uitzaaiingen in het buikvlies (peritonitis carcinomatosa) of uitzaaiingen in lymfeklieren. De aanwezigheid van uitzaaiingen maakt dat de prognose slechter wordt.

Andere talen

Engelse vertaling

granulosa cell tumor

Duitse vertaling

Granulosazelltumor

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *