Wat is buikvliesontsteking?

Een buikvliesontsteking is een ontsteking van het buikvlies. Het buikvlies is een vlies dat rondom de buikorganen ligt, aan de binnenkant van de buikwand. De medische naam voor het buikvlies is ‘peritoneum’.

De medische naam voor een ontsteking van het buikvlies is ‘peritonitis’.

Hoe vaak komt het voor?

In Nederland wordt jaarlijks naar schatting 4.500-5.000 keer de diagnose buikvliesontsteking gesteld?

Oorzaken buikvliesontsteking

Er zijn verschillende oorzaken voor het ontstaan van een ontsteking van het buikvlies. Hieronder een overzicht. Het getal achter de diagnose is het geschatte aantal gevallen dat jaarlijks in Nederland de oorzaak is voor het optreden van buikvliesontsteking.

Speciale vormen van buikvliesontsteking zijn:

Welke symptomen geeft het?

De volgende klachten kunnen voorkomen:

  • Buikpijn komt meestal voor en is vaak ernstig; de buikpijn kan toenemen bij bepaalde bewegingen en hoesten
  • Koorts
  • Misselijkheid en braken
  • Opgezette buik (soms)

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De arts zal meestal op grond van lichamelijk onderzoek, laboratoriumonderzoek en beeldvormend onderzoek tot de diagnose buikvliesontsteking komen.

Lichamelijk onderzoek

De arts zal bij lichamelijk onderzoek vaak aanwijzingen vinden die wijzen in de richting van een ontsteking van het buikvlies. Typische kenmerken zijn:

  • Loslaatpijn: De patiënt geeft flinke pijn aan als de arts de vingers in de buik drukt en plotseling loslaat
  • Patiënten met een ontsteking van het buikvlies hebben vaak een harde buik. Dit komt doordat de buikspieren reflexmatig worden aangespannen om de buik als het ware te beschermen tegen invloeden van buitenaf.
  • Soms wordt bij het bekloppen van de buik vocht in de buikholte (ascites) gevonden.

Laboratoriumonderzoek

Bij laboratoriumonderzoek zijn de bloedbezinkingssnelheid en het CRP-gehalte meestal verhoogd. Ook kan het aantal witte bloedcellen in het bloed verhoogd zijn. Dit wordt ‘leukocytose‘ genoemd.

Als zich vocht in de buikholte bevindt kan de arts besluiten een punctie te verrichten. Hierbij wordt met een naald in de buik geprikt en vocht opgezogen voor onderzoek. Als er sprake is van een infectie zal men proberen om de bacteriën die de infectie veroorzaken te kweken. Als dat lukt kan namelijk bepaald worden welk antibioticum het beste werkt tegen de betreffende bacterie.

Andere bevindingen bij laboratoriumonderzoek zijn afhankelijk van de onderliggende oorzaak van de ontsteking van het buikvlies. Zo zal bij buikvliesontsteking bij een doorgebroken ontsteking van de alvleesklier ook het amylase gehalte in het bloed verhoogd zijn.

Beeldvormend onderzoek

Afhankelijk van de onderliggende oorzaak kunnen bij beeldvormend onderzoek de volgende afwijkingen worden gevonden:

  • Vrij lucht in de buikholte bij een gaatje in de maag (maagperforatie) of een gaatje in de darm (darmperforatie). Op de afbeelding hieronder is boven het pijltje een ‘reepje’ lucht zichtbaar onder de boog van het middenrif. Dit reepje lucht duidt op een gaatje (perforatie) ergens in het maagdarmkanaal. Het is dus op zichzelf geen teken van buikvliesontsteking, maar een aanwijzing voor het bestaan van een aandoening die tot ontsteking van het buikvlies kan leiden.
buikvliesontsteking - röntgenfoto met vrij lucht onder het diafragma
Bron: Wikipedia

Behandeling buikvliesontsteking

In geval van een buikvliesontsteking zal vaak een operatie worden gedaan om de onderliggende oorzaak op te sporen en te behandelen. Daarnaast worden vaak antibiotica gegeven om de infectie tegen te gaan.

Beloop en prognose

Een ontsteking van het buikvlies is een levensbedreigende aandoening die onbehandeld tot bloedvergiftiging (sepsis) en de dood kan leiden. Daarom is snelle diagnose en snelle behandeling van groot belang.

Engelse vertaling

peritonitis, inflammation of the peritoneum

ICD10-code

K65


Gepubliceerd door: Simpto.nl
Datum van publicatie: 17 oktober 2014
Auteur: Erwin Douwes
Laatst bijgewerkt op: 20 juni 2017

1 reactie

  1. Na gal operatie na 6 jaar altijd pijn kan dat ook een oorzaak zijn wilde ik graag eens weten konden nooit wat vinden bleef wel altijd met pijn klachten lopen of werd gezegd er zijn mensen met onverklaar baren pijn ziekenhuis heerlen ziekenhuis Maastricht cortisone spuiten gehad wil hier wel eens graag antwoord op b v d Ans

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *