Boerhaave-syndroom

Wat is het Boerhaave-syndroom?

Het syndroom van Boerhaave – of ‘Boerhaave-syndroom’ – is een scheur in de slokdarm die ontstaat door heftig braken.

Het syndroom is vernoemd naar de Nederlandse arts Dr Herman Boerhaave. Hij beschreef de aandoening voor het eerst in 1724.

Boerhaave-syndroom naamgever Dr Heman Boerhaave
Dr Herman Boerhaave (1668-1738)

Hoe vaak komt het voor?

Het Boerhaave-syndroom is zeldzaam. Jaarlijks komt deze aandoening in Nederland bij minder dan 50 mensen voor.

Wat is de oorzaak?

De oorzaak van het Boerhaave-syndroom is een plotselinge drukverhoging in de slokdarm door heftig braken. Bij een gezonde slokdarm zal dit vrijwel nooit gebeuren. Maar bij mensen met dit syndroom is de slokdarm vaak al aangetast, bijvoorbeeld door een zweer in de slokdarm, een ontsteking van de slokdarm (oesofagitis), een zogenaamde ‘Barrett slokdarm‘ of slokdarmkanker.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Bij lichamelijk onderzoek zijn vaak bepaalde aanwijzingen voor het bestaan van een slokdarmscheur. De diagnose wordt bevestigd met beeldvormend onderzoek. Onderzoek van pleuravocht dat verkregen wordt via een pleurapunctie kan helpen bij het stellen van de diagnose.

Lichamelijk onderzoek

Doordat voedselresten en maagsappen via de scheur in de slokdarm in de borstholte terechtkomen worden vaak afwijkingen bij onderzoek van de borstkas gevonden. Zo kan bij het bekloppen van de borstkas (percussie) een demping worden gevonden. Bij het luisteren met de stethoscoop (auscultatie) is het ademgeruis zachter dan normaal.

Soms zal ook lucht via de scheur ontsnappen. In sommige gevallen is dit voelbaar onder de huid van de hals. Dit wordt ‘subcutaan emyfseem’ genoemd.

Beeldvormend onderzoek

Op een gewone röntgenfoto van de borstkas (X-thorax) kunnen vaak al afwijkingen worden gezien. Ontsnapte lucht kan vaak worden gezien als ‘mediastinaal emfyseem’. Ook kunnen uit de slokdarm gelopen voedselresten en maagsappen worden gezien als pleuravocht.

Om de diagnose te bevestigen worden meestal een röntgenfoto met contrastmiddel of een CT-scan gemaakt.

Röntgenfoto met contrast

Hierbij wordt het contrastmiddel doorgeslikt. Het contrastmiddel zal dan voor een deel via de scheur in de slokdarm de borstholte inlopen. Dit is duidelijk zichtbaar op de röntgenfoto hieronder.

Boerhaave-syndroom - röntgenfoto met contrastmiddel
Bron: Radiopaedia.org – Dr Ahmed Abd Rabou

CT-scan borstkas

Op een CT-scan van de borstkas wordt meestal ophoping van vocht rondom de slokdarm gezien. De wand van de slokdarm is vaak verdikt.

Pleurapunctie

Als op de röntgenfoto een flinke hoeveelheid pleuravocht wordt gezien kan de arts besluiten een beetje vocht af te tappen voor onderzoek. Dit gebeurt met een pleurapunctie. Het vocht dat hierbij verkregen wordt zal vaak een lage pH hebben doordat het maagzuur bevat. Ook zal het amylase gehalte verhoogd zijn door de aanwezigheid van speeksel in het vocht. Ook kunnen voedseldeeltjes aanwezig zijn.

Wat is de behandeling?

Een scheur in de slokdarm wordt vrijwel altijd geopereerd. Tijdens de operatie wordt de scheur dichtgemaakt. Tevens wordt voedsel en vocht dat vanuit de slokdarm in de borstholte terecht is gekomen verwijderd. Vaak worden tijdens de operatie drains achtergelaten in de borstholte. Dit zijn buisjes waarlangs vocht uit de borstholte kan aflopen. Na verloop van tijd worden de drains verwijderd.

Soms is het mogelijk om het gat in de slokdarm af te dekken met een buisje dat via de mond wordt ingebracht. Een dergelijk buisje wordt ‘stent’ genoemd.

Beloop en prognose

Het syndroom van Boerhaave is een zeer ernstige aandoening. Dit komt doordat doorgeslikt voedsel en inhoud van de maag (maagzuur) in de borstholte terecht komen. Dit leidt tot een ontsteking in de borstholte (mediastinitis) en/of infecties met bacteriën uit voedsel of speeksel. Een flink deel van de mensen met deze aandoening raakt erdoor in shock. Ook kunnen bacteriën in het bloed terechtkomen en een bloedvergiftiging (sepsis) veroorzaken. Zo’n 20%-30% van de mensen met het Boerhaave-syndroom zal eraan overlijden. In principe geldt hoe eerder wordt behandeld des te beter de prognose.

Engelse vertaling

Boerhaave syndrome, effort rupture of the esophagus, spontaneous esophageal rupture

ICD10-code

K22.3


Gepubliceerd door: Simpto.nl
Datum van publicatie: 16 oktober 2016
Auteur: Erwin Douwes
Laatst bijgewerkt op: 16 oktober 2016

Leave A Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *