Wat is een blaasdivertikel?

Een blaasdivertikel is een uitstulping van de blaaswand. Vaak zijn meerdere divertikels tegelijk aanwezig. Meestal ontstaan ze door vernauwing van de uitgang van de blaas, bijvoorbeeld door prostaatvergroting.


Er wordt onderscheid gemaakt tussen aangeboren blaasdivertikels en verworven blaasdivertikels. Verworven divertikels komen voornamelijk voor bij oudere mannen. Dit artikel gaat voornamelijk over de verworven vorm van de aandoening. Kijk voor informatie over de aangeboren vorm op de webpagina over aangeboren blaasdivertikel.


Wat is de oorzaak?

Blaasdivertikels worden veroorzaakt door een te hoge druk in de blaas. Dat komt voor als de urine niet goed uitgeplast kan worden. Oorzaken hiervan zijn goedaardige prostaatvergroting, vernauwing van de plasbuis (urethrastrictuur) en prostaatkanker. Bij kinderen kan een verhoogde blaasdruk ontstaan door de aanwezigheid van kleppen in de plasbuis (urethrakleppen).

Door de verhoogde druk in de blaas wordt het slijmvlies door de spierlaag van de blaas naar buiten gedrukt. Zo ontstaan als het ware ballonnetjes aan de buitenkant van de blaas. Deze uitstulpingen hebben een dunne wand die alleen uit slijmvlies bestaat.

Het komt ook voor dat een blaasdivertikel ontstaat na een operatie aan de blaas. Op de plaats van de operatie is de blaaswand verzwakt. Hierdoor zal sneller een uitstulping ter plekke optreden.


Welke symptomen zijn er?

Het blaasdivertikel zelf veroorzaakt meestal geen klachten. Als er klachten optreden worden die vaak veroorzaakt door de onderliggende aandoening. Zo kan het gevoel ontstaan niet alles uitgeplast te hebben. Als de aandoening leidt tot infectie in de blaas kan troebele urine uitgeplast worden. Soms is er ook sprake van bloed in de urine (hematurie).


Welke complicaties kunnen optreden?

Blaasdivertikels kunnen barsten. Er ontstaat dan een scheur in de blaas (blaasruptuur). Een andere complicatie is een blaasontsteking (cystitis). Doordat de urine niet goed doorstroomt krijgen bacteriën de kans om zich in de urine te vermenigvuldigen. Zo ontstaat een infectie in de blaas. Ook kan op den duur een blaassteen ontstaan. Ten slotte is er een verhoogde kans op het ontstaan van blaaskanker.


Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose kan worden gesteld met behulp van beeldvormend onderzoek. Onderzoeken waarbij divertikels van de blaas goed in beeld kunnen worden gebracht zijn cystografie, echoscopie van de blaas, CT-scan en MRI-scan van de buik. Cystografie is met name geschikt voor het in beeld brengen van divertikels in de blaas. Ook op een intraveneus pyelogram (IVP) zijn blaasdivertikels goed zichtbaar. Dit onderzoek wordt tegenwoordig niet vaak meer uitgevoerd. Ten slotte kunnen ook tijdens kijkonderzoek van de blaas (cystoscopie) blaasdivertikels zichtbaar worden.

blaasdivertikel zichtbaar met echoscopie van de blaas
een divertikel van de blaas is goed zichtbaar met echoscopie van de blaas – bron: BI Wolff

Wat is de behandeling?

Als er geen klachten en complicaties zijn zal de patiënt door een uroloog regelmatig worden gecontroleerd. Daarbij zal de urineonderzoek worden uitgevoerd om te beoordelen of er sprake is van een infectie. Ook kan worden gekeken naar de aanwezigheid van kwaadaardige cellen in de urine. Tevens kan de uroloog een kijkonderzoek van de blaas uitvoeren om te beoordelen of er veranderingen aan het blaasslijmvlies zichtbaar zijn.

Blaasdivertikels die leiden tot complicaties worden verwijderd tijdens een operaite. Een dergelijke operatie wordt diverticulectomie genoemd. Grote blaasdivertikels worden ook vaak verwijderd. Ze worden verwijderd om complicaties te voorkomen. Het verwijderen van het divertikel kan zowel via een kijkoperatie (laparoscopie) of middels een open operatie. Tegenwoordig wordt soms ook een robot-geassisteerde operatie uitgevoerd.

Naast behandeling van het divertikel zelf zal ook de onderliggende aandoening worden behandeld. Als dit niet gebeurt bestaat de kans dat opnieuw blaasdivertikels ontstaan.


Synoniemen

Andere namen voor blaasdivertikel zijn divertikel van de blaas, uitstuling van de blaas en blaasuitstulping.


Andere talen

Engelse vertaling

bladder diverticulum

Duitse vertaling

Harnblasendivertikel


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *