Arachnoïdale cyste

Wat is een arachnoïdale cyste?

Een arachnoïdale cyste is een met vocht gevulde holte die ontstaat aan de oppervlakte van de hersenen. Het is een onschuldige aandoening die vaak bij toeval wordt gevonden op een hersenscan.

Arachnoïdale cysten kunnen ook ontstaan bij het ruggenmerg.

Hoe vaak komt ‘t voor?

Arachnoïdale cysten komen redelijk vaak voor. Vaak weten mensen echter niet dat ze een dergelijke cyste hebben. Uit een onderzoek onder gezonde jongemannen die zich hadden aangemeld voor militaire dienst bij de luchtmacht in Duitsland bleek echter dat 1,7% van hen een dergelijke cyste in het hoofd had.

Oorzaak arachnoïdale cyste

Het is niet precies bekend waarom de cyste bij sommige mensen ontstaat en bij anderen niet. Waarschijnlijk is er een afwijking in de aanleg van de hersenvliezen waardoor vocht zich kan ophopen. Soms ontstaat de cyste na een aandoening van de hersenen of hersenvliezen of na een verwonding aan de hersenen.

Arachnoïdale cysten zijn niet erfelijk.

Symptomen arachnoïdale cyste

Mensen met een arachnoïdale cyste hebben vaak geen klachten. Als de cyste erg groot wordt en op het omliggende weefsel gaat drukken kunnen de volgende klachten optreden:

  • Hoofdpijn
  • Misselijkheid
  • Braken
  • Dubbelzien
  • Wegvallen van een deel van het gezichtsveld
  • Ontwikkelingsachterstand, bijv.
    • laat met gaan kruipen
    • laat met gaan lopen
    • laat met gaan praten
    • laat met gaan staan
    • laat met gaan zitten
    • laat met omrollen
  • Neurologische uitvalsverschijnselen, bijv.
    • arm niet kunnen bewegen
    • been niet of niet goed kunnen bewegen
    • geen of minder gevoel aan de schouder
    • geen of minder gevoel aan de voet
    • geen of minder gevoel in de bovenarm
    • geen of minder gevoel in de hand
    • geen of minder gevoel in de onderarm
    • geen of minder gevoel in het bovenbeen
    • geen of minder gevoel in het onderbeen
    • gestoorde lichaamscoördinatie
    • moeite met het onderscheiden van kleuren
    • minder kracht in het been
    • minder kracht in de arm
    • moeite om in evenwicht te blijven
    • moeite met praten
    • moeite met slikken
    • uitval van een deel van het gezichtsveld
    • minder kracht of verlamming van één kant van het lichaam
  • Vergeetachtig
  • Dementie
  • Gedragsverandering
  • Hoofd continu bewegen
  • Plas niet op kunnen houden
  • Depressief
  • Stuiptrekkingen
  • Draaiduizeligheid
  • Duizeligheid
  • Onscherp zien met één oog
  • Groot hoofd
  • Liedjes in het hoofd horen
  • Verlies van coordinatie van bewegingen
  • Agressief gedrag

In principe geldt: ‘hoe groter de cyste, des te groter de kans op klachten’.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose kan worden gesteld met een hersenscan. Dat is een CT-scan of MRI-scan van de hersenen. Hierop is vaak duidelijk een donkere holte zichtbaar. Hieronder een MRI-scan van de hersenen met linksboven de cyste.

T1-weighted MRI image. A large arachnoid cyst deforms right frontal lobe; outer membrane of cyst is faintly visible. This patient presented with headache, vertigo, and seizures. The cyst wall consisted of respiratory-like epithelium.

Behandeling arachnoïdale cyste

De cyste hoeft alleen te worden behandeld als er klachten zijn door druk van de cyste op het omliggende hersenweefsel. In dat geval kan de cyste door een neurochirurg worden behandeld. De neurochirurg kan ervoor kiezen om tijdens een operatie een verbinding aan te leggen met het hersenvocht. Dan kan het vocht uit de cyste afvloeien met het hersenvocht. Een andere optie is het aanleggen van een drain. Dan kan het vocht uit de cyste afvloeien via de drain.

Engelse term

arachnoid cyst

ICD10-code

G93.0

Synoniemen

arachnoïdaalcyste