Het acuut coronair syndroom is feitelijk geen losstaand ziektebeeld, maar een verzamelnaam voor drie verschillende hartaandoeningen die voor een groot deel dezelfde symptomen en kenmerken hebben. Het gaat hierbij om twee soorten hartaanvallen of hartinfarcten (NSTEMI en STEMI) en de aandoening instabiele angina pectoris. Maar wat zijn de symptomen, welke onderzoeken vinden er plaats, kan je acuut coronair syndroom voorkomen en welke behandelvormen zijn er?

Wat is het acuut coronair syndroom?

Het acuut coronair syndroom is eigenlijk een verzamelnaam voor drie verschillende hartaandoeningen. Alle drie de varianten zijn zeer ernstig en kunnen de dood tot gevolg hebben, maar het is ook mogelijk om volledig te herstellen zonder restverschijnselen. De drie aandoeningen die onder het acuut coronair syndroom vallen, zijn:

  • STEMI (ST-elevatie myocardinfarct)
  • Non-STEMI of NSTEMI (non-ST-elevatie myocardinfarct)
  • Instabiele angina pectoris

STEMI (ST-elevatie myocardinfarct) en Non-STEMI of NSTEMI, een hartinfarct of hartaanval

Een STEMI en Non-STEMI (of NSTEMI) zijn twee termen die gebruikt worden om een hartinfarct of hartaanval aan te duiden. In beide gevallen krijgt de hartspier te weinig zuurstof via de kransslagaders en, wanneer de blokkade niet op tijd wordt opgeheven, kan de hartspier of een deel van de hartspier hierdoor afsterven.

Voor patiënten kan het onbelangrijk zijn of ze nu een STEMI of NSTEMI hebben, maar voor de arts is het van groot belang om dit te weten. De behandeling wordt namelijk afgestemd op welk type hartinfarct iemand doormaakt.

Een ECG is een hartfilmpje die de elektrische activiteit van het hart meet. Bij elke hartslag worden er elektrische prikkels over het hele hart gestuurd, welke ervoor zorgen dat het hart gaat samenknijpen en dus klopt. Er worden diverse markers gegeven aan de plaatsen op het hart waar de elektrische prikkels samenkomen, hier wordt een letter aan gegeven, zoals een Q, T, S, enzovoort. Bij een STEMI ligt de afwijking van het hart op het lijnsegment tussen punt S en punt T. Op een ECG is dan een afwijking te zien aan de hartslag tussen punt S en punt T waar de elektrische prikkels langsvoeren.

Wanneer de patiënt een hartinfarct doormaakt, zonder dat er sprake is van de verhoging van het ST-segment, dan wordt de aandoening aangeduid met non-Stemi of NSTEMI. Bij NSTEMI is de bloedtoevoer naar de spier van het hart ook verminderd, maar zonder dat dit zichtbaar is als een verhoging van het ST-segment op het ECG.

Instabiele angina pectoris: (vaak) voorbode van een hartinfarct of hartaanval

Angina pectoris is vaak de voorbode van een hartaanval. Er zijn twee varianten van angina pectoris te onderscheiden, de stabiele angina pectoris en de instabiele angina pectoris. In eerste instantie zijn de klachten die men ervaart hetzelfde als bij STEMI of NSTEMI, maar bij stabiele angina pectoris gaan de klachten na 15 minuten rust vaak vanzelf weer weg. Zeker wanneer er bepaalde medicatie hiervoor wordt ingenomen bij waargenomen klachten.

Bij instabiele angina pectoris zijn de klachten minder voorspelbaar dan bij stabiele angina pectoris het geval is. Ze ontstaan zonder directe aanleiding of de klachten nemen in rap tempo toe. Ook het nitroglycerine (spuitje onder de tong) dat vaak wordt voorgeschreven bij stabiele angina pectoris, helpt niet of onvoldoende bij instabiele angina pectoris. Instabiele angina pectoris wordt daarom ook geschaard onder het acuut coronair syndroom, omdat het vaak plotseling optreedt en de standaard behandeling van stabiele angina pectoris hierbij niet werkt.

Welke symptomen geeft ‘t?

Zowel bij STEMI, NSTEMI en instabiele angina pectoris bestaan de klachten overwegend uit onderstaande symptomen:

  • Pijn of drukkend gevoel op de borst, ook als iemand in rust is. De pijn kan uitstralen naar arm, rug, schouder en de omgeving van het borstbeen.
  • Kortademigheid
  • Harkloppingen
  • Misselijkheid
  • Braken
  • Flauwvallen
  • Maagpijn
  • Overvloedig zweten
  • Plotse hartstilstand
    Wanneer je één of meer van deze symptomen hebt, zeker in combinatie met pijn op de borst, is het van groot belang direct contact op te nemen met de huisarts. Ook mag je bij klachten als pijn op de borst altijd 112 bellen.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Een acuut coronair syndroom (ACS) wordt vastgesteld aan de hand van een aantal feiten. In eerste instantie gaat het hierbij om de anamnese en door te kijken naar welke klachten iemand ervaart. Verder wordt er standaard een ECG afgenomen bij het vermoeden van een ACS, en in de meeste gevallen wordt er ook nog bloed afgenomen. Bij het afnemen van bloed wordt er gekeken naar:

  • CK
  • CK-MB
  • Troponine
  • Bloedonderzoek wordt eventueel nog aangevuld met: Hb, kreatinine, D-dimeer, CRP, leverenzymen en BNP
    Om verder vast te stellen of het inderdaad gaat om acuut coronair syndroom, of om meer te kijken welke van de drie aandoeningen iemand heeft, kan er ook nog een coronair angiografie gedaan worden (middels contrastvloeistof en röntgenonderzoek) of kan er bij twijfel een stresstest afgenomen worden op de fiets of loopband, omdat sommige aandoeningen pas tot uiting komen wanneer iemand zich fysiek gaat inspannen.

Wat is de behandeling?

Hoe het acuut coronair syndroom behandeld wordt, hangt volledig af van de aandoening die iemand heeft (STEMI, NSTEMI of instabiele angina pectoris), ook hangt de behandeling af van de ernst van de aandoening. Zo kan iemand volledig herstellen met alleen wat medicatie, terwijl andere patiënten moeten worden gereanimeerd. Een dotterbehandeling hoort vaak ook tot de behandeling van acuut coronair syndroom.

Herstellen van het acuut coronair syndroom

Zeker bij een licht hartinfarct of later controleerbare angina pectoris kan iemand zonder restverschijnselen genezen worden van acuut coronair syndroom, vaak moet iemand dan wel medicijnen slikken op dagelijkse basis of indien nodig. Ook moet de patiënt, indien mogelijk, zijn leefgewoontes aanpassen. Hierbij kan gedacht worden aan gezondere voeding en/of meer bewegen.

Ook gebeurt het vaak dat het hart schade heeft opgelopen ten gevolge van acuut coronair syndroom, waardoor iemand in meer of mindere mate beperkt wordt in zijn dagelijkse doen en laten. Dit uit zich bijvoorbeeld in een verminderde conditie waardoor iemand activiteiten die hij voorheen altijd deed, nu niet meer zo makkelijk of helemaal niet meer kan uitvoeren.
In heel ernstige gevallen kan iemand aan de gevolgen van acuut coronair syndroom overlijden. Dit gebeurt vaak wanneer het infarct of de angina pectoris dermate ernstig is, dat geen enkele behandeling meer mag baten. Ook wanneer iemand een hartstilstand krijgt en niet op tijd gevonden wordt en gereanimeerd wordt, heeft het de dood tot gevolg.

Acuut coronair syndroom voorkomen

Acuut coronair syndroom voorkomen is niet in alle gevallen mogelijk. Zo is het deels erfelijk dat iemand belast is met een hart- en/of vaataandoening. Maar mensen kunnen hun leven wel zo inrichten dat de kans op acuut coronair syndroom drastisch vermindert. Zo is gezonde voeding – dus niet te vet – van groot belang, net als een goede lichamelijke conditie. Ga dus regelmatig bewegen, al is het maar dagelijks een half uur wandelen.
Stoppen met roken en het gebruiken van alcohol en drugs zorgt er ook al voor dat de kans op acuut coronair syndroom verkleind wordt.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *