Wat is levothyroxine?

Levothyroxine is een geneesmiddel dat wordt gebruikt voor de behandeling van een tekort aan schildklierhormoon door een slecht werkende schildklier (hypothyreoïdie). Het middel is afgeleid van het schildklierhormoon thyroxine (T4).

Levothyroxine is in Nederland geregistreerd onder de merknamen Eltroxin (Aspen Pharma), Euthyrox (MSD), Thyrax Duotab (Aspen Pharma), Thyrofix (B-Medical) en Tirosint (Goodlife Fertility). Daarnaast zijn ook merkloze (generieke) versies van het middel geregistreerd.

Euthyrox (levothyroxine) tabletten
Euthyrox tabletten

Levothyroxine is een van de meest gebruikte geneesmiddelen ter wereld. Het staat op de lijst van ‘Essentiële Geneesmiddelen’ van de WHO (World Health Organization. Dat betekent dat het wordt beschouwd als een geneesmiddel dat in elk land beschikbaar zou moeten zijn.

Hoe werkt het?

Levothyroxine werkt op dezelfde manier als het schildklierhormoon thyroxine.

Ten slotte remt levothyroxine de uitscheiding van TSH door de hypofyse.

Waar wordt het voor gebruikt?

Levothyroxine wordt gebruikt voor de behandeling van aandoeningen waarbij de schildklier niet goed werkt. Dit wordt ‘hypothyreoïdie’ genoemd. Zo wordt het middel gebruikt bij verschillende oorzaken van hypothyreoïdie, zoals bijvoorbeeld:

  • aangeboren hypothyreoïdie (congenitale hypothyreoïdie)
  • dyshormogenetisch struma
  • myxoedeemcoma
  • ontsteking van de schildklier na de zwangerschap (postpartum thyreoïditis)
  • schildklierontsteking van De Quervain (subacute thyreoïditis van DeQuervain)
  • slecht werkende hypofyse (hypopituïtarisme)
  • struma van de tong
  • syndroom van Van Wijk-Grumbach
  • te langzaam werkende schildklier door bestraling in het halsgebied (radiotherapie-geïnduceerde hypothyreoïdie)
  • te langzaam werkende schildklier door geneesmiddel (geneesmiddelen-geïnduceerde hypothyreoïdie)
  • ziekte van Hashimoto (auto-immuun thyreoïditis)

Levothyroxine wordt ook gebruikt na behandeling van de ziekte van Graves met radioactief jodium of na verwijdering van de schildklier (thyroïdectomie). Door deze behandelingen zal de patiënt zelf geen of nauwelijks schildklierhormoon aanmaken. Daarom is toediening van schildklierhormoon nodig. In deze gevallen wordt levothyroxine dus gebruikt om hypothyreoïdie te voorkomen.

Daarnaast wordt het soms ook gebruikt bij de behandeling van struma en schildklierkanker. Levothyroxine remt namelijk de uitscheiding van TSH door de hypofyse. TSH stimuleert de groei van schildklierweefsel bij struma en schildklierkanker.

Ten slotte kan het middel worden gebruikt bij diagnostisch onderzoek naar onderdrukking van de schildklier (schildkliersuppressie-onderzoek).

Toedieningsvormen en dosering

Levothyroxine is beschikbaar in de vorm van tabletten, capsules en drank. De tabletten en capsules zijn beschikbaar in allerlei verschillende doseringen: 13 microgram, 25 microgram, 50 microgram, 75 microgram, 88 microgram, 100 microgram, 112 microgram, 125 microgram, 137 microgram, 150 microgram, 175 microgram, en 200 microgram. Levothyroxine drank is beschikbaar in een flesje met 100 ml levothyroxine drank in een concentratie van 5 microgram per milliliter.

De dosering is per patiënt verschillend. Deze wordt door de behandelend arts bepaald op grond van leeftijd, lichaamsgewicht en onderliggende aandoening. Meestal wordt met een lage dosis begonnen. Vervolgens wordt na een aantal weken beoordeeld wat het TSH-gehalte en het vrij T4 (thyroxine) gehalte van het bloed zijn. Afhankelijk van deze waarden zal de dosering eventueel worden verhoogd. Vervolgens worden weer na enige tijd de bloedwaarden van TSH en vrij T4 gecontroleerd. Naar aanleiding van de waarden zal de dosering vervolgens worden verlaagd, verhoogd of hetzelfde blijven.

Bij mensen ouder dan 50 jaar zal de dosering vaak iets lager liggen dan bij jongere volwassenen. Dat heeft ermee te maken dat gebruik van dit middel de zuurstofbehoefte van het hart doet toenemen. Dat leidt ertoe dat de kans op het krijgen van angina pectoris en een hartaanval iets verhoogd is. Aangezien deze aandoeningen eerder voorkomen bij ouderen is het verstandig om bij de dosering hiermee rekening te houden.

De meeste mensen krijgen dit middel eenmaal daags voorgeschreven. Het wordt aangeraden om het middel 30 minuten tot een uur vóór de maaltijd in te nemen op de nuchtere maag.

De behandelduur is over het algemeen levenslang. Mensen die levothyroxine gebruiken worden meestal eens in de 6-12 maanden gecontroleerd door hun behandelend arts. De arts zal beoordelen of de dosering aangepast moet worden. Dit gebeurt aan de hand van het TSH gehalte en het vrije T4 (thyroxine) gehalte van het bloed. Als het TSH gehalte te hoog is en het vrije T4 te laag zal de patiënt meer levothyroxine in moeten nemen. Als het TSH gehalte te laag en het vrije T4 te hoog is zal de patiënt juist minder moeten nemen.

Welke bijwerkingen zijn er?

Wanneer een patiënt met een tekort aan schildklierhormoon precies de juiste dosering levothyroxine krijgt zullen er in principe geen bijwerkingen optreden. Het middel vervangt dan immers het hormoon dat ontbreekt. Maar als de dosering te hoog is kunnen wel bijwerkingen optreden. Het gaat dan om verschijnselen die passen bij een te sterk werkende schildklier (hyperthyreoïdie). De volgende bijwerkingen kunnen dan optreden:

Gebruik tijdens zwangerschap

Er zijn geen aanwijzingen dat levothyroxine het risico op aangeboren afwijkingen verhoogt. Daarom moet het middel tijdens de zwangerschap gewoon ingenomen blijven worden. Omdat de behoefte aan schildklierhormoon tijdens de zwangerschap toeneemt zal de behandelend arts vaak besluiten de dosering of het aantal innames te verhogen.

Het stoppen met gebruik van levothyroxine tijdens de zwangerschap kan zelfs leiden tot een verhoogd risico op miskramen, het krijgen van zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie) en vroeggeboorte van het kind.

Gebruik tijdens borstvoeding

Ook tijdens borstvoeding wordt aangeraden om de levothyroxine gewoon te blijven gebruiken. Het middel wordt weliswaar in kleine hoeveelheden uitgescheiden in de moedermelk, maar er zijn geen aanwijzingen dat dit een nadelige werking heeft op de baby.

Welke contra-indicaties zijn er?

Levothyroxine mag niet worden gebruikt bij een slecht werkende bijnier (bijnierinsufficiïntie) die niet behandeld wordt, bij een slecht werkende hypofyse (hypofysaire insufficiëntie) die niet behandeld wordt, bij thyreotoxicose die niet behandeld wordt, bij een hartaanval (myocardinfarct), en bij een ontsteking van de hartspier (myocarditis). Verder mag het middel niet worden gebruikt in geval van overgevoeligheid tegen levothyroxine of één van de hulpstoffen in het geneesmiddel.

Welke interacties met andere middelen zijn er?

Voor een overzicht van wisselwerkingen met andere geneesmiddelen of voedinsgmiddelen verwijzen wij naar de bijsluiter van dit product.

Engelse vertaling

L-thyroxine, levothyroxine

Verder lezen

Voor aanvullende informatie verwijzen we naar de bijsluiter van dit product.


Gepubliceerd door: Simpto.nl
Datum van publicatie: 16 november 2016
Auteur: Erwin Douwes
Laatst bijgewerkt op: 16 november 2016

1 reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *