Progestagenen

Bijgewerkt op 14 september 2022 door Simpto.nl

Wat zijn progestagenen?

Progestagenen (enkelvoud: progestageen) zijn geneesmiddelen die een werking hebben die vergelijkbaar is met die van het vrouwelijke geslachtshormoon progesteron. Ze worden gebruikt voor gynecologische aandoeningen en symptomen, waaronder endometriose en overgangsklachten.

Progestagenen worden in een fabriek gemaakt. Het zijn synthetische varianten van progesteron. Progestagenen kwamen in 1934 voor het eerst beschikbaar. De eerste progestagene stof die op de markt kwam was ethisteron. Later, in de jaren ’50 van de 20ste eeuw, werd norethisteron gebruikt in de eerste anticonceptiepillen.

Welke progestagenen zijn er?

GeneesmiddelMerknaamToepassing
danazolDanatrolendometriose
dienogestendometriose
desogestrelCerazette, Delamonie, Marvelon, Mercilon, Zarelleanticonceptie
dydrogesteronDuphastonendometriose, overgangsklachten, pijnlijke menstruatie, vaginaal bloedverlies
etonogestrelCirclet, Implanon, Nexplanon, Nuvaringanticonceptie
gestodeenMinuletanticonceptie
levonorgestrelIsteranda, Levosert, Lovette, Microgynon, Norlevo, Seasonique, Stediril, Trigynon, Trinordiolanticonceptie
lynestrenolOrgametrilendometriose, overgangsklachten, vaginaal bloedverlies
medroxyprogesteronDepo-Provera, Proveraendometriose, overgangsklachten, vaginaal bloedverlies
megestrolMegacecachexie
nomegestrolZoelyanticonceptie, overgangsklachten
norethisteronPrimolut-Nendometriose, vaginaal bloedverlies
norgestimaatCilest, Ortho Tri-Cyclenanticonceptie, overgangsklachten
progesteronCrinone, Cyclogest, Lutinus, Prolutex, Utrogestankunstmatige voortplantingstechnieken, preventie vroeggeboorte
promegestonSurgestoneovergangsklachten
tibolonLivial, Tiboloniaovergangsklachten
ulipristalEsmyavaginaal bloedverlies
Overzicht van de verschillende progestagenen met hun merknamen en toepassing.

Hoe werken ze?

Progestagenen werken op dezelfde manier als het vrouwelijke geslachtshormoon progesteron. Dat betekent dat ze in de verschillende doelorganen van dit hormoon binden aan de zogenaamde progesteronreceptor in de cellen van die doelorganen. Daardoor worden bepaalde chemische processen in gang gezet. Dat geeft de volgende effecten:

  • baarmoederslijmvlies (endometrium) wordt klaargemaakt voor innesteling van een bevruchte eicel
  • remmen van de afgifte van FSH en LH door de hypofyse
  • remmen van de eisprong (ovulatie)
  • taaier maken van het slijm in de baarmoederhals; dit wordt hierdoor minder doorgankelijk voor zaadcellen

Bij welke aandoeningen worden ze gebruikt?

Progestagenen worden voornamelijk gebruikt in de anticonceptiepil en als hormoonvervangingstherapie (HRT) bij de behandeling van overgangsklachten. Daarnaast worden ze ook gebruikt bij de behandeling van bepaalde gynecologische aandoeningen, waaronder fibromen en endometriose, en voor het in stand houden van een zwangerschap. Ten slotte worden sommige progestagenen gebruikt ter ondersteuning van kunstmatige voortplantingstechnieken.

Welke bijwerkingen kunnen ze geven?

Progestagenen kunnen, net als alle andere medicijnen, bijwerkingen geven. Algemene bijwerkingen van progestagenen zijn onregelmatige menstruatie, misselijkheid, hoofdpijn, gevoelige borsten, veranderde stemming, toename van de haargroei, en jeugdpuistjes (acne). Ook is het risico op het ontstaan van borstkanker bij gebruik van progestagenen iets verhoogd. Hetzelfde geldt voor hart- en vaatziekten, waaronder trombose en longembolie. Verder zijn de bijwerkingen voor elk middel weer anders. Kijk daarom voor meer informatie over bijwerkingen op de webpagina’s over de afzonderlijke middelen.

Synoniemen

progestagene middelen, progestagene medicijnen, progestagenen geneesmiddelen, progestagene stoffen, progestageen

Engelse vertaling

progestogens, progestagens, progestins

Plaats een reactie