Butylscopolamine

Wat is butylscopolamine?

Butylscopolamine – of ‘scopolaminebutyl’ – is een geneesmiddel tegen krampende pijnen in de buik die worden veroorzaakt doordat organen samenknijpen. Voorbeelden van dergelijke krampende pijnen zijn niersteenkolieken, galsteenkolieken en menstruatiekrampen.

Butylscopolamine wordt verkocht onder de merknaam Buscopan. Buscopan is verkrijgbaar als tablet, zetpil en vloeistof voor injectie. De tablet en zetpil bevatten beiden 10 mg butylscopolamine.

Buscopan (butylscopolamine) verpakking

Butylscopolamine wordt gemaakt van scopolamine. Scopolamine komt van nature voor in planten van de nachtschade-familie, zoals bijvoorbeeld doornappel en wolfskers.

wolfskers (belladonna) - scopolamine uit wolfskers wordt gebruikt om butylscopolamine te maken
wolfskers (belladonna) – scopolamine uit wolfskers wordt gebruikt om butylscopolamine te maken

Butylscopolamine staat op de lijst van essentiële geneesmiddelen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Hoe werkt het?

Butylscopolamine ontspant gladde spieren. Dat zijn de spieren die in de wand darmen, galwegen en urinewegen zitten. Onder bepaalde omstandigheden kunnen deze gladde spieren zich samentrekken. Dit worden ‘spasmen’ genoemd. Deze spasmen veroorzaken een snerpende pijn die we ‘koliekpijn’ noemen.

Een dergelijke koliekpijn kan optreden als een niersteentje vastloopt in de urineleider (ureter). De gladde spieren van de urineleider gaan samenknijpen in een poging het niersteentje in de richting van de blaas te duwen. Dit gaat gepaard met heftige pijn: een ‘niersteenkoliek’. Hetzelfde kan gebeuren met een galsteentje in de galwegen. Dan wordt gesproken van een ‘galsteenkoliek’.

Butylscopolamine helpt de spiertjes in de organen te ontspannen. Een dergelijke werking wordt ook wel ‘spasmolytische werking’ genoemd. Hierdoor zal de pijn minder worden. Middelen die spieren ontspannen worden ‘spasmolytica’ genoemd. Butylscopolamine is dus een spasmolyticum.

Butylscopolamine ontspant gladde spieren doordat het bepaalde chemische structuren op de celwand van de spiercellen blokkeert. Deze structuren worden ‘muscarine-receptoren’ genoemd. Butylscopolamine is daarom een zogenaamde ‘muscarine-receptor antagonist’.

Toepassingen

Butylscopolamine wordt gebruikt bij de behandeling van:

Hoe wordt het toegediend?

Butylscopolamine kan worden toegediend als gewone tablet, zetpil, injectie in de spieren of injectie direct in het bloed.

In welke dosering?

Voor de tabletten en zetpillen geldt 3-5 keer per dag 10-20 mg.

Voor de injecties geldt 20 mg. Bij intraveneuze injectie (direct in het bloed) langzaam inspuiten. Voor kinderen gelden lagere doseringen.

Welke bijwerkingen zijn er?

Butyloscopolamine wordt niet goed opgenomen in het bloed. De tabletten geven daarom weinig bijwerkingen. Bijwerkingen die kunnen optreden zijn vooral een droge mond en een versnelling van de hartslag.

Butylscopolamine injecties kunnen de volgende bijwerkingen geven:

In zeldzame gevallen kan butylscopolamine door verwijding van de pupil de afvoerkanaaltjes van het oogvocht dichtdrukken. Hierdoor kan de druk in het oog stijgen, wat kan leiden tot een aanval van glaucoom.

Buscopan tabletten bevatten titaandioxide. Daardoor kunnen mensen die overgevoelig zijn voor deze stof een allergische reactie krijgen.

Welke contra-indicaties zijn er?

Er zijn omstandigheden waaronder butylscopolamine niet gebruikt mag worden. Dergelijke omstandigheden worden ‘contra-indicaties‘ genoemd.

Zo mag butylscopolamine niet worden gebruikt door mensen met een verhoogde oogdruk door glaucoom.

Ook mag het middel niet worden gebruikt door mannen met blaasretentie, bijvoorbeeld door een vergrote prostaat. Hetzelfde geldt voor een vernauwing of afsluiting van de darm (ileus), of een abnormale verwijding van de dikke darm (megacolon).

Intramusculaire injectie (in de spier) is gecontra-indiceerd bij gebruik van bloedverdunners. Het kan namelijk leiden tot een spierbloeding.

Ten slotte mag het middel niet worden gebruikt door mensen met een versnelde hartslag (tachycardie).

Gebruik tijdens zwangerschap en het geven van borstvoeding

Gebruik van geneesmiddelen door zwangere vrouwen kan soms leiden tot afwijkingen bij het ongeboren kind. Er is weinig bekend over mogelijke schadelijke gevolgen voor het ongeboren kind bij gebruik van butylscopolamine door zwangere vrouwen. Daarom wordt gebruik tijdens de zwangerschap voor de zekerheid afgeraden.

Bij gebruik van geneesmiddelen door vrouwen die borsvoeding geven kan het voorkomen dat kleine hoeveelheden van het geneesmiddel in de moedermeld terechkomen. In dat geval kunnen bijwerkingen bij de baby ontstaan.

Het is niet bekend in hoeverre butylscopolamine wordt uitgescheiden in de borstvoeding. Daarom wordt gebruik van het middel door zogende vrouwen ook afgeraden.

Andere talen

Engelse vertaling

hyoscine butylbromide, scopolamine butylbromide

Duitse vertaling

Butylscopolaminbromid


butylscopolamine molecuulstructuur
butylscopolamine molecuulstructuur (Bron: Fvasconcellos)

Synoniemen en namen die ongeveer hetzelfde betekenen als butylscopolamine zijn scopolaminebutyl, Buscopan, hyoscine butylbromide, scopolamine butylbromide en butylscopolaminebromide.


Gepubliceerd door: Simpto.nl
Datum van publicatie: 18 maart 2018
Auteur: Erwin Douwes
Laatst bijgewerkt op: 18 maart 2018

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *